Giới thiệu
Một giấc mơ về bi có thể hấp dẫn trí tưởng tượng. Hình ảnh đơn giản nhưng gợi cảm: những quả cầu nhỏ, mịn màng lăn, lấp lánh và va vào nhau. Đối với những Kitô hữu cố gắng giải thích giấc mơ theo Kinh Thánh, những hình ảnh như vậy khơi lên các câu hỏi về ý nghĩa và tầm quan trọng tâm linh. Cần bắt đầu bằng một lời nhắc tỉnh táo: Kinh Thánh không phải là một danh mục ký hiệu giấc mơ theo từng cặp một. Kinh Thánh cung cấp các khung tượng trưng và các phân loại thần học giúp các tín hữu suy nghĩ trung thực về hình ảnh, nhưng không đưa ra một “từ điển giấc mơ” cơ học. Những gì theo sau là một khảo sát lấy Kinh Thánh làm trung tâm về những cách mà chứng nhân Kinh Thánh và thần học Kitô giáo có thể hình dung hình ảnh bi trong giấc mơ, được trình bày như những khả thể thần học hơn là các tuyên bố tiên tri.
Biblical Symbolism in Scripture
Khi Kinh Thánh dùng đồ vật và hình ảnh, nó thường gom chúng quanh các chủ đề lặp lại: đá và nền móng, hình cầu và trật tự sáng tạo, những thứ nhỏ có ý nghĩa lớn, sự mong manh và bổn phận quản lý, và thế giới trẻ em cùng trò chơi. Mỗi cụm cung cấp một từ vựng biểu tượng có thể được áp dụng về phương diện thần học khi suy xét một hình ảnh trong giấc mơ như bi.
Đá và bia ký thường xuất hiện trong Cựu Ước. Đá làm bia ghi nhớ hành động của Đức Chúa Trời, làm vật liệu xây dựng cho các cộng đồng thánh và là công cụ trong quyền quan phòng của Ngài. Đá cũng vận hành theo nghĩa ẩn dụ trong Tân Ước để nói về các tín hữu được xây dựng nên nhà của Đức Chúa Trời.
Người dậy sớm, lấy hòn đá của mình dùng gối đầu, dựng đứng lên làm cây trụ, đổ dầu lên trên chót trụ đó;
6hầu cho điều đó làm một dấu ở giữa các ngươi. Về sau, khi con cháu các ngươi hỏi rằng: Những hòn đá này có nghĩa chi? 7thì hãy đáp rằng: Ấy là nước sông Giô-đanh đã rẽ ra trước hòm giao ước của Ðức Giê-hô-va; khi hòm đi ngang qua sông Giô-đanh; thì nước sông bèn rẽ ra; các hòn đá này dùng cho dân Y-sơ-ra-ên làm kỷ niệm đời đời.
và anh em cũng như đá sống, được xây nên nhà thiêng liêng, làm chức tế lễ thánh, đặng dâng của tế lễ thiêng liêng, nhờ Ðức Chúa Jêsus Christ mà đẹp ý Ðức Chúa Trời.
Anh em đã được dựng nên trên nền của các sứ đồ cùng các đấng tiên tri, chính Ðức Chúa Jêsus Christ là đá góc nhà,
Hình tròn hoặc hình cầu của những viên bi có thể vang lên trong ngôn ngữ Kinh Thánh về sự trọn vẹn, trật tự sáng tạo và các tầng trời. Từ “vòng tròn” và hình ảnh mái vòm của trời xuất hiện như những cách Kinh Thánh chỉ về quyền tối cao của Đức Chúa Trời trên cả đất.
Ấy là Ðấng ngự trên vòng trái đất nầy, các dân cư trên đất như cào cào vậy. Chính Ngài là Ðấng giương các từng trời ra như cái màn, và giương ra như trại để ở.
Những viên đá nhỏ hoặc sỏi mà Đa-vít dùng chống lại Gô-li-át nhấn mạnh rằng những phương tiện mảnh khảnh hay khiêm nhường có thể trở thành công cụ của sự giải cứu của Đức Chúa Trời khi được giao phó bởi đức tin.
cầm một cây gậy, lựa dưới khe năm cục đá bóng láng, để trong cái túi chăn chiên mình vẫn có, và cái trành ném đá ở nơi tay, rồi xơm tới người Phi-li-tin.
Những đồ vật nhỏ nhưng quý hiếm gợi lên hình ảnh Kinh Thánh về ngọc trai và kho tàng, nhắc nhở các tín hữu rằng giá trị trong nền kinh tế của Đức Chúa Trời thường khác với ước tính trần gian.
45Nước thiên đàng lại giống như một người lái buôn kiếm ngọc châu tốt, 46khi đã tìm được một hột châu quí giá, thì đi bán hết gia tài mình mà mua hột châu đó.
Kinh Thánh cũng tương phản nền tảng bền vững với bình vỡ mong manh, một chủ đề nói về sự yếu đuối của con người và kho tàng của tin mừng được giao phó cho những người mong manh.
Nhưng chúng tôi đựng của quí nầy trong chậu bằng đất, hầu cho tỏ quyền phép lớn dường ấy là bởi Ðức Chúa Trời mà ra, chớ chẳng phải bởi chúng tôi.
Cuối cùng, Kinh Thánh để ý đến trẻ em và trò chơi như những bối cảnh nơi ân điển trở nên hiển lộ và lòng tin được vun đắp.
Ðức Chúa Jêsus thấy vậy, bèn giận mà phán cùng môn đồ rằng: Hãy để con trẻ đến cùng ta, đừng cấm chúng nó; vì nước Ðức Chúa Trời thuộc về những kẻ giống như con trẻ ấy.
Dreams in the Biblical Tradition
Kinh Thánh ghi lại giấc mơ như một phương tiện mà Đức Chúa Trời đôi khi dùng để mặc khải, cảnh báo hoặc dạy dỗ. Những giấc mơ quan trọng trong Kinh Thánh được gắn trong kể chuyện và được giải thích trong ánh sáng của mục đích giao ước rộng lớn hơn của Đức Chúa Trời. Đồng thời, các sách tiên tri và Tân Ước cảnh báo các tín hữu phải thử giấc mơ và những tuyên bố về mặc khải. Giấc mơ có thể có ý nghĩa mà không mang tính quyền uy; cần có sự xét đoán.
Nhưng có một Ðức Chúa Trời ở trên trời tỏ ra những đều kín nhiệm; và đã cho vua Nê-bu-cát-nết-sa biết điều sẽ tới trong những ngày sau rốt. Vậy, chiêm bao của vua và các sự hiện thấy của đầu vua đã thấy trên giường mình là như vầy:
5Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa. 6Người nói rằng: Tôi có điềm chiêm bao, xin các anh hãy nghe tôi thuật: 7Chúng ta đương ở ngoài đồng bó lúa, nầy bó lúa tôi đứng dựng lên, còn bó lúa của các anh đều đến ở chung quanh, sấp mình xuống trước bó lúa tôi. 8Các anh người bèn đáp rằng: Vậy, mầy sẽ cai trị chúng ta sao? mầy sẽ hành-quyền trên chúng ta sao? Họ càng ganh ghét hơn nữa, vì điềm chiêm bao và lời nói của chàng. 9Giô-sép lại nằm chiêm bao nữa, thuật cùng các anh mình rằng: Tôi còn một điềm chiêm bao nữa: Nầy mặt trời, mặt trăng, và mười một ngôi sao đều sấp mình xuống trước mặt tôi! 10Chàng thuật chiêm bao đó lại cho cha và các anh mình nghe; nhưng cha chàng quở mà hỏi rằng: Ðiềm chiêm bao của mầy đó có nghĩa chi? Có phải tao, mẹ, và các anh mầy đều phải đến sấp mình xuống đất trước mặt mầy chăng?
25Ta nghe điều những kẻ tiên tri nầy nói, chúng nó nhơn danh ta mà nói tiên tri giả dối, rằng: Ta có chiêm bao; thật, ta có chiêm bao! 26Những tiên tri ấy, theo sự dối trá của lòng mình mà nói tiên tri, chúng nó có lòng ấy cho đến chừng nào? 27Chúng nó mỗi người thuật chiêm bao cùng kẻ lân cận, tưởng sẽ khiến dân quên danh ta cũng như tổ phụ chúng nó vì Ba-anh quên danh ta. 28Khi tiên tri nào có chiêm bao, hãy thuật chiêm bao ấy đi; còn kẻ nào đã lãnh lời ta, hãy truyền lại lời ta cách trung tín! Ðức Giê-hô-va phán: Rơm rạ há xen vào với lúa mì sao? 29Lời ta há chẳng như lửa, như búa đập vỡ đá sao? Ðức Giê-hô-va phán vậy. 30Vậy nên Ðức Giê-hô-va phán rằng: Nầy, ta nghịch cùng những kẻ tiên tri ăn cắp lẫn nhau về lời của ta. 31Ðức Giê-hô-va phán: Nầy, ta nghịch cùng những kẻ tiên tri dùng lưỡi mình nói ra, mà rằng: Ngài phán. 32Ðức Giê-hô-va phán: Nầy, ta nghịch cùng những kẻ lấy chiêm bao giả dối mà nói tiên tri, thuật lại và lấy lời dối trá khoe khoang mà làm cho dân ta lầm lạc, nhưng ta không sai và cũng không bảo chúng nó; chúng nó cũng không làm ích gì cho dân nầy hết, Ðức Giê-hô-va phán vậy.
Possible Biblical Interpretations of the Dream
Marbles as stones and memorials: remembering God’s acts
Nhìn qua lăng kính chủ đề “đá”, bi có thể tượng trưng cho những bia ký—những dấu hiệu nhỏ gợi nhớ về lòng trung tín của Đức Chúa Trời. Nếu giấc mơ tập trung vào việc thu nhặt, tách riêng hoặc sắp xếp các viên bi, một cách đọc thần học là hình ảnh kêu gọi lưu tâm đến việc nhớ và thuật lại các việc làm của Đức Chúa Trời trong đời thường. Giải thích này nhấn mạnh ký ức trong giao ước hơn là tiên đoán suy đoán.
6hầu cho điều đó làm một dấu ở giữa các ngươi. Về sau, khi con cháu các ngươi hỏi rằng: Những hòn đá này có nghĩa chi? 7thì hãy đáp rằng: Ấy là nước sông Giô-đanh đã rẽ ra trước hòm giao ước của Ðức Giê-hô-va; khi hòm đi ngang qua sông Giô-đanh; thì nước sông bèn rẽ ra; các hòn đá này dùng cho dân Y-sơ-ra-ên làm kỷ niệm đời đời.
Người dậy sớm, lấy hòn đá của mình dùng gối đầu, dựng đứng lên làm cây trụ, đổ dầu lên trên chót trụ đó;
Marbles as small instruments of providence: humble means, great ends
Nếu các viên bi được dùng trong trò chơi dẫn tới một kết quả quyết định—một viên bi đánh trúng viên khác—hình ảnh có thể gợi nhớ đá của Đa-vít và cách Đức Chúa Trời dùng những phương tiện nhỏ, khiêm nhường để hoàn thành sự giải cứu. Sự nhấn mạnh ở đây không phải vào đồ vật như phép thuật mà là vào quyền chúa tể của Đức Chúa Trời, Đấng có thể lấy những vật mỏng manh và biến chúng thành công cụ của mục đích.
cầm một cây gậy, lựa dưới khe năm cục đá bóng láng, để trong cái túi chăn chiên mình vẫn có, và cái trành ném đá ở nơi tay, rồi xơm tới người Phi-li-tin.
Marbles as unexpected treasure: small things with great worth
Nếu giấc mơ nhấn mạnh màu sắc, độ trong suốt hoặc vẻ đẹp của các viên bi, hình ảnh có thể cộng hưởng với những so sánh Kinh Thánh về những thứ nhỏ bé mà quý giá trong mắt Đức Chúa Trời. Ngụ ngôn về viên ngọc có giá trị lớn cho thấy điều trông nhỏ hoặc tầm thường có thể mang giá trị siêu việt. Về phương diện thần học, điều này mời gọi suy ngẫm về ưu tiên thiêng liêng: điều chúng ta coi trọng, sưu tập hoặc bảo vệ.
45Nước thiên đàng lại giống như một người lái buôn kiếm ngọc châu tốt, 46khi đã tìm được một hột châu quí giá, thì đi bán hết gia tài mình mà mua hột châu đó.
Marbles as fragility and stewardship: vessels of clay and gospel responsibility
Khi các viên bi hiện lên như mong manh, dễ mất hoặc vỡ, chúng có thể biểu trưng cho sự mong manh của con người và bổn phận quản lý. Hình ảnh Tân Ước về những bình làm bằng đất sét mang kho tàng vô giá giúp các tín hữu hiểu những vật mỏng manh như nơi chứa đựng vừa yếu đuối vừa kho báu của Đức Chúa Trời. Sự nhấn mạnh mục vụ là khiêm nhường và lệ thuộc nơi Đức Chúa Trời.
Nhưng chúng tôi đựng của quí nầy trong chậu bằng đất, hầu cho tỏ quyền phép lớn dường ấy là bởi Ðức Chúa Trời mà ra, chớ chẳng phải bởi chúng tôi.
Marbles as childlike trust and spiritual formation
Nếu bi xuất hiện trong bối cảnh tuổi thơ hoặc trò chơi đơn sơ, hình ảnh có thể mời suy ngẫm về đức tin như trẻ thơ—lòng tin, sự ngạc nhiên và lệ thuộc—mà Ðức Giê-su đã khuyến khích. Hình ảnh trong giấc mơ đưa người trở lại tuổi thơ có thể được đọc dưới góc độ thần học như một lời kêu gọi phục hồi những khía cạnh đức tin dựa vào Đức Chúa Trời hơn là tự phụ.
Ðức Chúa Jêsus thấy vậy, bèn giận mà phán cùng môn đồ rằng: Hãy để con trẻ đến cùng ta, đừng cấm chúng nó; vì nước Ðức Chúa Trời thuộc về những kẻ giống như con trẻ ấy.
Cautions against idolatry and misapplied enchantment
Kinh Thánh ngăn cấm việc biến đồ vật thành nguồn tin cậy tối hậu hoặc đối tượng thờ phụng. Nếu một giấc mơ thúc đẩy người ta đối xử với đồ vật như bùa hộ mệnh hoặc công cụ ma thuật, Kinh Thánh kêu gọi sửa chữa ngay lập tức và định hướng lại về Đức Chúa Trời độc nhất. Phản ứng thần học là bác bỏ mọi cám dỗ gán cho tạo vật quyền năng tâm linh.
4Ngươi chớ làm tượng chạm cho mình, cũng chớ làm tượng nào giống những vật trên trời cao kia, hoặc nơi đất thấp nầy, hoặc trong nước dưới đất. 5Ngươi chớ quì lạy trước các hình tượng đó, và cũng đừng hầu việc chúng nó; vì ta là Giê-hô-va Ðức Chúa Trời ngươi, tức là Ðức Chúa Trời kỵ tà, hễ ai ghét ta, ta sẽ nhơn tội tổ phụ phạt lại con cháu đến ba bốn đời,
Pastoral Reflection and Discernment
Khi một Kitô hữu tỉnh dậy sau một giấc mơ về bi, con đường mục vụ là sự xét đoán trong cầu nguyện hơn là hoảng hốt hay tuyên bố tự tin. Những bước thực tiễn bao gồm dâng hình ảnh trước Kinh Thánh và cầu nguyện, trao đổi với các tín hữu chín chắn hoặc mục sư, và tự hỏi liệu giấc mơ hướng người đó đến ăn năn, tạ ơn, hay tin cậy mới mẻ. Các tín hữu cũng được dạy phải thử thần linh và những tuyên bố về mặc khải, cân nhắc bất kỳ tuyên giải nào theo lời dạy rõ ràng của Kinh Thánh và hoa trái của Thánh Linh.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Sự xét đoán còn có nghĩa là phân biệt giữa suy tư biểu tượng mang tính thần học và các tuyên bố về tiên tri. Ngay cả những giấc mơ chân thành cũng cần được xác minh: liệu chúng khuyến khích vâng lời lời đã mặc khải của Đức Chúa Trời, thúc đẩy yêu thương đồng loại, và nuôi dưỡng khiêm nhường không? Nếu có, chúng có thể là một thôi thúc đến hình thành linh hồn hơn là một thông điệp cần công bố công khai.
Conclusion
Một giấc mơ về bi có thể sinh hoa ích thần học khi được tiếp cận với trí tưởng tượng được hình dạng bởi Kinh Thánh và sự thận trọng mục vụ. Biểu tượng Kinh Thánh—đá như bia ký và viên gạch xây dựng, những hình cầu gợi trật tự sáng tạo, những điều nhỏ mang giá trị lớn, và những bình mong manh mang kho báu—đưa ra một số khả thể thần học cho việc giải thích một hình ảnh như vậy. Tuy nhiên Kinh Thánh không cho phép các từ điển giấc mơ giản lược hay các cách đọc tiên tri tự động. Các Kitô hữu được kêu gọi thử, cầu nguyện và tìm lời khuyên công chính, luôn đo lường những ấn tượng theo lời dạy rõ ràng của Kinh Thánh và tính cách của Ðức Chúa Jêsus. Bằng cách đo lường đó, một hình ảnh tuổi thơ giản dị có thể trở thành lời mời để nhớ, tin cậy và quản lý những ân tứ Đức Chúa Trời đã ban.