Giới thiệu
Một giấc mơ về một cái giếng tự nhiên khơi dậy trí tưởng tượng Kitô hữu. Giếng nhiều lần xuất hiện trong Kinh Thánh như những nơi gặp gỡ, nguồn cung cấp, ký ức và xung đột. Tuy nhiên điều quan trọng là phải bắt đầu với một lời cảnh tỉnh mục vụ rõ ràng: Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giải mộng cung cấp ý nghĩa cố định cho mọi hình ảnh ban đêm. Thay vào đó Kinh Thánh cung cấp các khung tượng trưng và các mô hình thần học có thể giúp tín hữu suy ngẫm xem những hình ảnh như vậy có thể biểu thị điều gì đối với đức tin, lương tâm và sự làm môn đệ. Giấc mơ có thể có ý nghĩa, nhưng việc giải thích đòi hỏi sự phân biệt cầu nguyện, khiêm tốn và quy phục nơi lời dạy của Kinh Thánh thay vì đưa ra những chắc chắn vội vã.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Trong Kinh Thánh, một cái giếng thường tượng trưng cho nước ban sự sống, sự cung cấp và cuộc gặp gỡ mang tính tương quan. Bởi vì nước là một biểu tượng chủ yếu của sự sống, sự giải khát và sự đổi mới trong cả Cựu Ước lẫn Tân Ước, các cái giếng tự nhiên đến để đại diện cho nguồn mà từ đó Đức Chúa Trời nuôi dưỡng dân Ngài. Đồng thời giếng là những nơi mang tính xã hội và giao ước: người ta tụ tập ở giếng, hôn nhân được hình thành tại đó, và các cái giếng được đặt tên và ghi nhớ như một phần của cơ nghiệp gia đình. Giếng cũng là hiện trường của tranh chấp và hòa giải, cho thấy cách các nguồn lực vật chất có thể mang ý nghĩa thuộc linh và cộng đồng.
Ðoạn, Ðức Chúa Trời mở mắt nàng ra; nàng bèn thấy một cái giếng nước, và đi lại múc đầy bầu cho đứa trẻ uống.
Người cho lạc đà nằm quì gối xuống nghỉ ở ngoài thành, gần bên một giếng kia, vào buổi chiều, đến giờ của những con gái ra đi xách nước.
2Người nhìn xem, thấy một cái giếng trong đồng ruộng, gần đó có ba bầy chiên nằm nghỉ, vì nơi nầy là chốn người ta cho các bầy chiên uống nước. Hòn đá đậy trên miệng giếng rất lớn. 3Các bầy chiên đều hiệp lại đó, rồi họ lăn hòn đá trên miệng giếng ra, cho các bầy uống nước; đoạn, lăn đá lại chỗ cũ, đậy trên miệng giếng. 4Gia-cốp hỏi mấy tay chăn chiên rằng: Hỡi các anh! các anh ở đâu đây? Bọn đó đáp rằng: Chúng tôi ở Cha-ran đến. 5Người hỏi: Các anh có biết La-ban, con trai Na-cô, chăng? Ðáp rằng: Chúng tôi biết. 6Lại hỏi: Người đó được mạnh giỏi chăng? Ðáp rằng: Người vẫn được mạnh giỏi, và nầy, Ra-chên, con gái người, dương đi đến cùng bầy chiên kia. 7Ngươi nói: Nầy, trời hãy còn sớm, chưa phải là giờ nhóm hiệp các súc vật; vậy, các anh hãy cho bầy chiên uống nước, rồi thả đi ăn lại đi. 8Ðáp rằng: Chúng tôi làm như vậy chẳng được; phải đợi các bầy hiệp lại đủ hết rồi, bấy giờ mới lăn hòn đá trên miệng giếng ra, cho bầy uống nước được. 9Vả, đương lúc người còn nói chuyện cùng bọn đó, thì Ra-chên dắt bầy chiên của cha nàng đến, vi nàng vốn là người chăn chiên. 10Khi vừa thấy Ra-chên, con gài La-ban, cậu mình, thì người liền lại gần lăn hòn đá ra khỏi miệng giếng, cho bầy chiên của La-ban, cậu mình, uống nước. 11Gia-cốp hôn Ra-chên, cất tiếng lên khóc;
18Y-sác bèn đào lại mấy cái giếng người ta đã đào trong đời Áp-ra-ham, cha mình, mà bị dân Phi-li-tin lấp đất lại khi Áp-ra-ham qua đời, và đặt tên mấy giếng đó như tên của cha mình đã đặt. 19Các đầy tớ của Y-sác còn đào thêm giếng nơi trũng, gặp được một giếng nước mạch. 20Nhưng bọn chăn chiên Ghê-ra tranh giành cùng bọn chăn chiên của Y-sác, mà rằng: Người đó của chúng ta; nên người đặt tên giếng nầy là Ê-sét. Vì bọn chăn chiên đó có tranh giành cùng mình. 21Kế ấy, các đầy tớ đào một giếng khác, thì bị tranh giành nhau nữa; người đặt tên giếng nầy là Sít-na. 22Ðoạn, người bỏ chỗ đó đi đào một giếng khác; về giếng nầy, họ không tranh giành nhau, nên người đặt tên là Rê-hô-bốt, mà rằng: Bây giờ Ðức Giê-hô-va đã để cho chúng ta được rộng rãi, và ta sẽ đặng thịnh vượng trong xứ.
Tại đó có cái giếng Gia-cốp. Nhơn đi đàng mỏi mệt, Ðức Chúa Jêsus ngồi gần bên giếng; bấy giờ độ chừng giờ thứ sáu.
13Ðức Chúa Jêsus đáp rằng: Phàm ai uống nước nầy vẫn còn khát mãi; 14nhưng uống nước ta sẽ cho, thì chẳng hề khát nữa. Nước ta cho sẽ thành một mạch nước trong người đó văng ra cho đến sự sống đời đời.
Vậy nên các ngươi sẽ vui vẻ mà múc nước nơi các nguồn sự cứu;
Những đoạn này cho thấy giếng hoạt động trong nhiều tông điệu thần học khác nhau: sự cung ứng của Đức Chúa Trời trong những lúc cùng khốn, giếng như nơi gặp gỡ của những cuộc hẹn định, giếng như di sản của lời hứa, và giếng như một hình ảnh mà Chúa Giê-su dùng để mô tả nước sống của ơn cứu. Việc lặp đi lặp lại việc đào, đặt tên và tranh chấp các cái giếng giữa các tổ phụ cũng chỉ ra giếng như các dấu hiệu của sự hiện diện giao ước của Đức Chúa Trời và sự quản trị của con người đối với các nguồn lực Chúa ban.
Giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh xem trọng giấc mơ nhưng hiếm khi xem chúng như những mặc khải tự động vượt qua sự phân định. Kỷ lục Kinh Thánh chứa những giấc mơ mà Đức Chúa Trời đã dùng để bày tỏ chân lý hoặc cảnh báo (như trong các truyện về Giu-se và Đa-ni-ên), nhưng cũng cho thấy rằng giấc mơ phải được thử nghiệm dựa trên lời Chúa, bản chất Ngài và hoa trái mà chúng mang lại. Thần học Kitô truyền thống khẳng định rằng Đức Chúa Trời có thể nói trong giấc mơ, nhưng đồng thời nhấn mạnh tất cả những ấn tượng như vậy phải được đo lường bởi Kinh Thánh và được đánh giá trong cộng đồng với lời khuyên khôn ngoan.
Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa.
Khi một tín hữu có một giấc mơ sống động, thái độ thần học đầu tiên là khiêm nhường: cầu nguyện, tìm trong Kinh Thánh những chủ đề tương ứng, và tham khảo các tín hữu trưởng thành. Giấc mơ có thể phản ánh những sợ hãi cá nhân, những khao khát bị chôn vùi, những thôi thúc thuộc linh, hoặc ký ức. Chúng có thể là cửa sổ mở tới lương tâm và khát vọng mà không nhất thiết là mệnh lệnh tiên tri trực tiếp. Trên hết, bất kỳ ý nghĩa được đề nghị nào phải tương hợp với phúc âm và bản tính của Đức Chúa Trời được bày tỏ trong Kinh Thánh.
Những cách giải thích Kinh Thánh có thể cho giấc mơ
Dưới đây là vài khả thể thần học cho một giấc mơ về một cái giếng. Chúng được trình bày như các lựa chọn giải thích dựa trên các mô típ Kinh Thánh hơn là những cách đọc chắc chắn hay tuyên bố tiên tri.
Giếng như nguồn sống thiêng liêng và sự giải khát
Nếu giấc mơ nhấn mạnh đến sự khát, uống, hoặc được tươi mới tại một cái giếng, một dòng giải nghĩa Kinh Thánh kết nối hình ảnh này với lời mời của Đấng Christ về nước sống và nỗi khát thèm của tâm hồn đối với Đức Chúa Trời. Cái giếng có thể tượng trưng cho sự đổi mới thuộc linh, một khao khát giao thông sâu hơn với Đức Chúa Trời, hoặc một lời mời đón nhận sự sống chỉ đến từ Đấng Christ.
Kẻ nào tin ta thì sông nước hằng sống sẽ chảy từ trong lòng mình, y như Kinh Thánh đã chép vậy.
nhưng uống nước ta sẽ cho, thì chẳng hề khát nữa. Nước ta cho sẽ thành một mạch nước trong người đó văng ra cho đến sự sống đời đời.
Vậy nên các ngươi sẽ vui vẻ mà múc nước nơi các nguồn sự cứu;
Giếng như nơi gặp gỡ và ký ức giao ước
Các cái giếng trong Sáng Thế Ký thường là nơi lời hứa của Đức Chúa Trời và các mối ràng buộc gia đình được ghi nhớ. Những giấc mơ miêu tả gặp gỡ người ta tại một cái giếng, múc nước cho người khác, hoặc đặt tên cho một cái giếng có thể chỉ về các chủ đề của giao ước, mối quan hệ, hoặc sự gọi ơn. Những giấc mơ như vậy có thể mời gọi suy ngẫm về vai trò của mình trong gia đình, hội thánh, hoặc sứ mạng và về cách các lời hứa quá khứ định hình bản dạng hiện tại.
Người cho lạc đà nằm quì gối xuống nghỉ ở ngoài thành, gần bên một giếng kia, vào buổi chiều, đến giờ của những con gái ra đi xách nước.
2Người nhìn xem, thấy một cái giếng trong đồng ruộng, gần đó có ba bầy chiên nằm nghỉ, vì nơi nầy là chốn người ta cho các bầy chiên uống nước. Hòn đá đậy trên miệng giếng rất lớn. 3Các bầy chiên đều hiệp lại đó, rồi họ lăn hòn đá trên miệng giếng ra, cho các bầy uống nước; đoạn, lăn đá lại chỗ cũ, đậy trên miệng giếng. 4Gia-cốp hỏi mấy tay chăn chiên rằng: Hỡi các anh! các anh ở đâu đây? Bọn đó đáp rằng: Chúng tôi ở Cha-ran đến. 5Người hỏi: Các anh có biết La-ban, con trai Na-cô, chăng? Ðáp rằng: Chúng tôi biết. 6Lại hỏi: Người đó được mạnh giỏi chăng? Ðáp rằng: Người vẫn được mạnh giỏi, và nầy, Ra-chên, con gái người, dương đi đến cùng bầy chiên kia. 7Ngươi nói: Nầy, trời hãy còn sớm, chưa phải là giờ nhóm hiệp các súc vật; vậy, các anh hãy cho bầy chiên uống nước, rồi thả đi ăn lại đi. 8Ðáp rằng: Chúng tôi làm như vậy chẳng được; phải đợi các bầy hiệp lại đủ hết rồi, bấy giờ mới lăn hòn đá trên miệng giếng ra, cho bầy uống nước được. 9Vả, đương lúc người còn nói chuyện cùng bọn đó, thì Ra-chên dắt bầy chiên của cha nàng đến, vi nàng vốn là người chăn chiên. 10Khi vừa thấy Ra-chên, con gài La-ban, cậu mình, thì người liền lại gần lăn hòn đá ra khỏi miệng giếng, cho bầy chiên của La-ban, cậu mình, uống nước. 11Gia-cốp hôn Ra-chên, cất tiếng lên khóc;
18Y-sác bèn đào lại mấy cái giếng người ta đã đào trong đời Áp-ra-ham, cha mình, mà bị dân Phi-li-tin lấp đất lại khi Áp-ra-ham qua đời, và đặt tên mấy giếng đó như tên của cha mình đã đặt. 19Các đầy tớ của Y-sác còn đào thêm giếng nơi trũng, gặp được một giếng nước mạch. 20Nhưng bọn chăn chiên Ghê-ra tranh giành cùng bọn chăn chiên của Y-sác, mà rằng: Người đó của chúng ta; nên người đặt tên giếng nầy là Ê-sét. Vì bọn chăn chiên đó có tranh giành cùng mình. 21Kế ấy, các đầy tớ đào một giếng khác, thì bị tranh giành nhau nữa; người đặt tên giếng nầy là Sít-na. 22Ðoạn, người bỏ chỗ đó đi đào một giếng khác; về giếng nầy, họ không tranh giành nhau, nên người đặt tên là Rê-hô-bốt, mà rằng: Bây giờ Ðức Giê-hô-va đã để cho chúng ta được rộng rãi, và ta sẽ đặng thịnh vượng trong xứ.
Giếng như tài nguyên bị tranh chấp và xung đột thuộc linh
Những truyền thuyết thời tổ phụ bao gồm những cãi vã về giếng, điều này có thể phản ánh các đấu tranh về quyền tiếp cận ân phước, đất đai, hoặc bản dạng. Một giấc mơ mà trong đó một cái giếng bị tranh chấp, bị chặn, hoặc bị canh giữ bởi người khác có thể tượng trưng cho sự chống đối thuộc linh, một mùa tranh chấp về sự cung cấp, hoặc nhu cầu giành lại những gì Đức Chúa Trời đã ban. Điểm nhấn thần học ở đây không phải là chiến tranh theo nghĩa đen mà là bền đỗ trong đức tin và công bình khi các phước lành bị cản trở.
25Áp-ra-ham phàn nàn cùng vua A-bi-mê-léc về vụ một giếng kia bị đầy tớ người chiếm đoạt. 26Vua A-bi-mê-léc bèn nói rằng: Ta chẳng hay ai đã làm nên nông nổi đó; chính ngươi chẳng cho ta hay trước; ngày nay ta mới rõ đây mà thôi. 27Ðoạn, Áp-ra-ham bắt chiên và bò, dâng cho vua A-bi-mê-léc; rồi hai người kết ước cùng nhau. 28Áp-ra-ham lựa để riêng ra bảy con chiên tơ trong bầy; 29thì vua A-bi-mê-léc hỏi rằng: Làm chi để bảy con chiên tơ đó riêng ra vậy? 30Ðáp rằng: Xin vua hãy nhận lấy bảy con chiên tơ nầy mà chánh tay tôi dâng cho, đặng làm chứng rằng tôi đã đào cái giếng nầy. 31Bởi cớ ấy, nên họ đặt tên chỗ nầy là Bê -e-Sê-ba; vì tại đó hai người đều đã thề nguyện cùng nhau.
15Mấy cái giếng lúc trước đầy tớ của Áp-ra-ham, cha người, đã đào, bây giờ đều bị dân Phi-li-tin lấp đất lại hết. 16A-bi-mê-léc nói cùng Y-sác rằng: Hãy ra khỏi nơi ta, vì ngươi thạnh vượng hơn chúng ta bội phần. 17Vậy, Y-sác bỏ chốn nầy đi đến đóng trại tại trũng Ghê-ra và ở đó. 18Y-sác bèn đào lại mấy cái giếng người ta đã đào trong đời Áp-ra-ham, cha mình, mà bị dân Phi-li-tin lấp đất lại khi Áp-ra-ham qua đời, và đặt tên mấy giếng đó như tên của cha mình đã đặt. 19Các đầy tớ của Y-sác còn đào thêm giếng nơi trũng, gặp được một giếng nước mạch. 20Nhưng bọn chăn chiên Ghê-ra tranh giành cùng bọn chăn chiên của Y-sác, mà rằng: Người đó của chúng ta; nên người đặt tên giếng nầy là Ê-sét. Vì bọn chăn chiên đó có tranh giành cùng mình. 21Kế ấy, các đầy tớ đào một giếng khác, thì bị tranh giành nhau nữa; người đặt tên giếng nầy là Sít-na. 22Ðoạn, người bỏ chỗ đó đi đào một giếng khác; về giếng nầy, họ không tranh giành nhau, nên người đặt tên là Rê-hô-bốt, mà rằng: Bây giờ Ðức Giê-hô-va đã để cho chúng ta được rộng rãi, và ta sẽ đặng thịnh vượng trong xứ.
Giếng như chiều sâu ẩn của lòng
Một cái giếng về mặt chữ nghĩa là một lỗ sâu. Trong biểu tượng tâm linh, chiều sâu như vậy có thể đại diện cho đời sống ẩn hoặc tiềm thức—bể chứa ký ức, nỗi buồn, khát vọng, hoặc đức tin nằm bên dưới hành vi bên ngoài. Một giấc mơ nơi người ta bước xuống một cái giếng, thấy nó cạn, hoặc tìm thấy nước ở tận sâu có thể khuyến khích việc tự xét mình một cách nghiêm túc: những khát khao sâu thẳm nào cần ánh sáng và sự thanh tẩy của Đấng Christ? Những tội bị chôn vùi hay những hy vọng cần được xưng tội và chăm sóc mục vụ?
Vực gọi vực theo tiếng ào ào của thác nước Chúa; Các lượn sóng và nước lớn của Chúa đã ngập tôi.
Dân ta đã làm hai điều ác: chúng nó đã lìa bỏ ta, là nguồn nước sống, mà tự đào lấy hồ, thật, hồ nứt ra, không chứa nước được.
(Ghi chú: những tài liệu tham khảo này hướng bạn đến ngôn ngữ Kinh Thánh về chiều sâu và các cái giếng để giúp hình thành một cách đọc mang tính thần học.)
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Khi các tín hữu nhận được một giấc mơ sống động về một cái giếng, khôn ngoan mục vụ gợi ý một vài bước phân định. Thứ nhất, đem hình ảnh đó vào trong cầu nguyện và xin Đức Chúa Trời ban rõ ràng, chứ không phải những chắc chắn đầy sợ hãi. Thứ hai, thử mọi ấn tượng theo Kinh Thánh: ý nghĩa được đề xuất có tôn vinh Đức Chúa Trời không, có phù hợp với phúc âm của Đấng Christ không, và có sinh hoa trái theo hình dạng phúc âm không? Thứ ba, tìm lời khuyên từ các tín hữu chín chắn, một mục sư, hoặc một người hướng dẫn tâm linh có thể lắng nghe, đặt câu hỏi và giúp phân biệt giữa hình tượng có ích và những lo lắng nội tâm.
Việc mở lòng ra với sự thôi thúc của Thánh Linh là thích đáng, nhưng vô trách nhiệm khi xem giấc mơ như những mệnh lệnh trực tiếp vượt qua sự phân định cộng đồng và các chuẩn mực Kinh Thánh. Nếu giấc mơ khơi dậy sự thấm ngộ về một mô thức sống, một tiếng gọi ăn năn, hoặc một cuộc theo đuổi mới mẻ về tình yêu giống Chúa, hãy để Kinh Thánh và hội thánh dẫn dắt phản ứng. Nếu giấc mơ tạo ra sợ hãi hoặc bối rối, hãy tập trung trước hết vào những phương tiện Đức Chúa Trời đã ban để an ủi và rõ ràng: cầu nguyện, Kinh Thánh, các bí tích hoặc kỷ luật thuộc linh, và chăm sóc mục vụ.
Ghi chú thế tục tối thiểu: những yếu tố tâm lý như căng thẳng, ký ức, hoặc những trải nghiệm hàng ngày có thể định hình hình ảnh trong giấc mơ. Trong khi những quan sát như vậy có thể hữu ích trong tư vấn mục vụ, chúng nên đứng ở vị trí thứ yếu so với suy ngẫm thần học khi các tín hữu tìm ý nghĩa dưới ánh sáng Lời Chúa.
Kết luận
Một cái giếng trong giấc mơ khơi dậy những biểu tượng phong phú của Kinh Thánh: nước ban sự sống, những nơi gặp gỡ giao ước, cơ nghiệp tranh chấp, và những nơi sâu thẳm của lòng người. Kinh Thánh không trao cho chúng ta một cách giải thích "một kích cỡ phù hợp cho tất cả", nhưng cung cấp các mô típ và các loại thần học hướng dẫn suy ngẫm chu đáo. Các tín hữu được kêu gọi đáp lại bằng thái độ khiêm nhường cầu nguyện, sự phân định thấm đẫm Kinh Thánh, và lời khuyên khôn ngoan trong cộng đồng thay vì sợ hãi hay những chắc chắn suy đoán. Cuối cùng, cách đọc đáng tin cậy nhất của bất kỳ hình ảnh thuộc linh nào là cách đưa một người đến gần hơn với nước sống mà Chúa Giê-su ban và đưa người đó nên khiêm tốn theo lời chân thật và đầy yêu thương của Ngài.