Giới thiệu
Mơ thấy đang trò chuyện với ai đó là một trải nghiệm phổ biến và sinh động. Đối với người Kitô hữu, hình ảnh này gợi lên sự quan tâm đặc biệt vì lời nói và đối thoại chiếm vị trí trung tâm trong Kinh Thánh: Thiên Chúa phán, con người lắng nghe, các ngôn sứ truyền đạt, và cộng đồng được hình thành và uốn nắn qua lời. Đồng thời Kinh Thánh không hoạt động như một cuốn tự điển giấc mơ cho phép chuyển dịch một-một mọi hình ảnh ban đêm. Thay vào đó, Thánh Kinh cung cấp các khung biểu tượng, các mô hình ý nghĩa và các hạng mục thần học giúp chúng ta diễn giải trải nghiệm trong ánh sáng của câu chuyện cứu chuộc của Thiên Chúa. Mục tiêu ở đây không phải dự đoán hay tuyên bố một thông điệp riêng là có thẩm quyền, mà là đưa ra những khả thể dựa trên Kinh Thánh để hiểu ý nghĩa một giấc mơ như vậy đối với đời sống làm môn đồ.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Cuộc đối thoại và lời nói mang đầy biểu tượng thần học trong Kinh Thánh. Lời là công cụ của tạo dựng và quan hệ. Lời của Thiên Chúa mang tới trật tự; tiếng của Ngài gọi, dạy dỗ, an ủi, kết án và hòa giải. Lời của con người tương tự vậy, môi giới phước lành và tổn hại, chân lý và dối trá, xưng nhận và lừa dối. Khi một người mơ thấy đang đối thoại, hình ảnh có thể cộng hưởng với những chủ đề Kinh Thánh này: mặc khải, lương tâm, sự dạy dỗ, phục hồi quan hệ và phân định cộng đồng.
Ðức Giê-hô-va đối diện phán cùng Môi-se, như một người nói chuyện cùng bạn hữu mình. Ðoạn, Môi-se trở về trại quân, còn kẻ hầu trẻ của người, tên là Giô-suê, con trai của Nun, không ra khỏi Trại.
Giê-hô-va Ðức Chúa Trời kêu A-đam mà phán hỏi rằng: Ngươi ở đâu?
Ðức Giê-hô-va đến đứng tại đó, gọi như các lần trước: Hỡi Sa-mu-ên! hỡi Sa-mu-ên! Sa-mu-ên thưa: Xin hãy phán, kẻ tôi tớ Ngài đương nghe!
1Ðời xưa, Ðức Chúa Trời đã dùng các đấng tiên tri phán dạy tổ phụ chúng ta nhiều lần nhiều cách, 2rồi đến những ngày sau rốt nầy, Ngài phán dạy chúng ta bởi Con Ngài, là Con mà Ngài đã lập lên kế tự muôn vật, lại bởi Con mà Ngài đã dựng nên thế gian;
Chiên ta nghe tiếng ta, ta quen nó, và nó theo ta.
Những đoạn này chỉ tới các mẫu lặp trong Kinh Thánh: sáng kiến của Thiên Chúa trong việc phán, ngôn sứ nhận thông điệp, kẻ trung thành nghe tiếng Chiên Thố, và sự viên mãn của mặc khải nơi Con. Cuộc đối thoại trong Kinh Thánh không đơn thuần là truyền thông tin; đó là phương tiện để duy trì giao ước và để Thiên Chúa hình thành một dân.
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh ghi lại giấc mơ như một trong vài cách Thiên Chúa đã dùng để giao tiếp (bên cạnh thị kiến, tiên tri, Kinh Thánh viết ra và chứng nhân nội tâm của Thánh Linh). Nhiều nhân vật nổi bật trong Kinh Thánh nhận được sự hướng dẫn, cảnh báo, hoặc mặc khải trong giấc mơ. Tuy nhiên Thánh Kinh cũng khuyên sự thận trọng: không phải giấc mơ nào cũng là thần truyền, và cần phân định để khỏi bị lừa bởi trí tưởng tượng, sự rối loạn thuộc linh, hoặc thần linh lừa dối.
Sau đó, ta sẽ đổ Thần ta trên các loài xác thịt; con trai và con gái các ngươi sẽ nói tiên tri; những người già cả các ngươi sẽ thấy chiêm bao, những kẻ trai trẻ các ngươi sẽ xem sự hiện thấy.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Thần học Kitô hữu qua các thời đại đã khẳng định Thiên Chúa có thể và đã dùng giấc mơ, nhưng cũng yêu cầu thử thách những trải nghiệm đó bằng Kinh Thánh, bằng cộng đồng đức tin, và bằng quả tốt mà chúng sinh ra. Các giấc mơ cần được đặt dưới quyền chủ tể của Đấng Christ và thẩm quyền diễn giải của Lời.
Những cách giải thích Kinh Thánh có thể cho giấc mơ
Cuộc trò chuyện như một lời mời vào mối quan hệ
Một cách đọc thần học đơn giản coi giấc mơ trò chuyện là ngôn ngữ tượng trưng của một tiếng gọi về quan hệ. Trong Kinh Thánh Thiên Chúa tìm cách kéo con người vào fellowship, gọi họ theo tên, lắng nghe và phán. Một giấc mơ trong đó bạn đang trò chuyện có thể diễn tả một sự tỉnh thức của khát vọng được thân mật hơn với Thiên Chúa hoặc một cảm nhận được đổi mới rằng Thiên Chúa đang gần.
Chính Ðức Thánh Linh làm chứng cho lòng chúng ta rằng chúng ta là con cái Ðức Chúa Trời.
Ðức Chúa Trời ơi, xin hãy tra xét tôi, và biết lòng tôi; Hãy thử thách tôi, và biết tư tưởng tôi;
Khi trình bày như vậy, giấc mơ hoạt động như một hình ảnh gợi mở thúc giục chú ý đến cầu nguyện, thờ phượng, và tự xét mình một cách thành thật.
Cuộc trò chuyện như lương tâm hoặc sự cảnh tỉnh
Lời phán trong Kinh Thánh thường xuất hiện như sự cảnh tỉnh — Thánh Linh nói cùng lòng để phơi bày tội và mời ăn năn. Một cuộc trò chuyện trong mơ có thể là một diễn dịch nội tâm về lương tâm đang được thúc giục. Những trải nghiệm như vậy có thể là biểu tượng mục vụ của luật Thiên Chúa được khắc vào lòng, thôi thúc ăn năn và hoán cải.
Vì lời của Ðức Chúa Trời là lời sống và linh nghiệm, sắc hơn gươm hai lưỡi, thấu vào đến đỗi chia hồn, linh, cốt, tủy, xem xét tư tưởng và ý định trong lòng.
Nầy, Chúa muốn sự chơn thật nơi bề trong; Chúa sẽ làm cho tôi được biết sự khôn ngoan trong nơi bí mật của lòng tôi.
Cách hiểu này nhấn mạnh vai trò hình thành của lời Thiên Chúa và mời gọi đáp trả dịu dàng, khiêm nhường hơn là hoảng sợ.
Cuộc trò chuyện như Kinh Thánh hay giáo huấn đã được nội tâm hóa
Thường những gì ta “nghe” trong mơ là tiếng vọng của những gì ta đã thường xuyên tiếp nhận qua nghe và đọc Kinh Thánh. Sự hình thành Kinh Thánh hoạt động qua sự lặp lại; chân lý của Thiên Chúa lưu lại trong tâm trí và lòng có thể trồi lên dưới dạng hình ảnh. Một giấc mơ trò chuyện do đó có thể biểu thị công việc của Thánh Linh trong việc nhắc nhớ và áp dụng Kinh Thánh vào những tình huống cụ thể.
6Các lời mà ta truyền cho ngươi ngày nay sẽ ở tại trong lòng ngươi; 7khá ân cần dạy dỗ điều đó cho con cái ngươi và phải nói đến, hoặc khi ngươi ngồi trong nhà, hoặc khi đi ngoài đường, hoặc lúc ngươi nằm, hay là khi chổi dậy.
Nhưng Ðấng Yên ủi, tức là Ðức Thánh Linh mà Cha sẽ nhơn danh ta sai xuống, Ðấng ấy sẽ dạy dỗ các ngươi mọi sự, nhắc lại cho các ngươi nhớ mọi điều ta đã phán cùng các ngươi.
Nếu đúng như vậy, phản ứng khôn ngoan là quay lại Kinh Thánh và so sánh nội dung giấc mơ với Lời.
Cuộc trò chuyện như sự hướng dẫn mục vụ hoặc của cộng đồng
Trong Kinh Thánh sự hướng dẫn thường đến qua những người: ngôn sứ, trưởng lão, mục sư và cộng đồng, những người nói sự thật vào đời nhau. Một giấc mơ trò chuyện với ai đó có thể tượng trưng cho nhu cầu tìm kiếm lời khuyên khôn ngoan hoặc nghe tiếng của hội thánh. Nó cũng có thể là lời nhắc rằng phân định thuộc linh thường được thực hiện trong cộng đồng hơn là trong cô lập.
Dân sự sa ngã tại không chánh trị; Song nếu có nhiều mưu sĩ, bèn được yên ổn.
24Ai nấy hãy coi sóc nhau để khuyên giục về lòng yêu thương và việc tốt lành; 25chớ bỏ qua sự nhóm lại như mấy kẻ quen làm, nhưng phải khuyên bảo nhau, và hễ anh em thấy ngày ấy hầu gần chừng nào, thì càng phải làm như vậy chừng nấy.
Cách đọc này khuyến khích tìm kiếm lời khuyên Kitô hữu đáng tin cậy và nộp những ấn tượng cho sự thử nghiệm của cộng đoàn.
Cuộc trò chuyện như những mối quan hệ chưa được giải quyết hoặc lời mời hòa giải
Lời nói và đối thoại trong Kinh Thánh cũng gắn với hòa giải. Khi các cuộc trò chuyện bị gián đoạn, được phục hồi, hoặc được chuyển hướng, câu chuyện tiến về chữa lành. Một giấc mơ trong đó bạn nói chuyện với ai đó — đặc biệt là người mà bạn đang xa cách — có thể chỉ ra nhu cầu xưng nhận, tha thứ, hoặc làm hòa trong đời thức.
23Ấy vậy, nếu khi nào ngươi đem dâng của lễ nơi bàn thờ, mà nhớ lại anh em có điều gì nghịch cùng mình, 24thì hãy để của lễ trước bàn thờ, trở về giảng hòa với anh em trước đã; rồi hãy đến dâng của lễ.
Hãy ở với nhau cách nhơn từ, đầy dẫy lòng thương xót, tha thứ nhau như Ðức Chúa Trời đã tha thứ anh em trong Ðấng Christ vậy.
Khả thể thần học này thúc giục những bước chủ động hướng tới hòa giải khi thích hợp.
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Khi người Kitô hữu trải nghiệm một giấc mơ đối thoại sinh động, họ được khuyến khích đáp lại bằng phân định trong cầu nguyện hơn là sợ hãi hay vội vàng khẳng định. Các bước thực tiễn, lấy Kinh Thánh làm trung tâm bao gồm: xin Thiên Chúa ban khôn ngoan, so sánh nội dung giấc mơ với giáo huấn Kinh Thánh, tìm lời khuyên từ những tín hữu chín chắn, và quan sát quả của bất kỳ hành động nào phát sinh từ giấc mơ. Thử nghiệm ấn tượng và chờ xác nhận trong Kinh Thánh cùng cộng đoàn giúp tránh lỗi lầm và tôn trọng khuôn mẫu Kinh Thánh của trách nhiệm giải trình.
Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Ðức Chúa Trời, là Ðấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho.
hãy xem xét mọi việc, điều chi lành thì giữ lấy.
6Chớ lo phiền chi hết, nhưng trong mọi sự hãy dùng lời cầu nguyện, nài xin, và sự tạ ơn và trình các sự cầu xin của mình cho Ðức Chúa Trời. 7Sự bình an của Ðức Chúa Trời vượt quá mọi sự hiểu biết, sẽ gìn giữ lòng và ý tưởng anh em trong Ðức Chúa Jêsus Christ.
Một thái độ mục vụ kết hợp sự khiêm nhường — thừa nhận rằng chúng ta có thể không biết nguồn gốc hay ý nghĩa của mọi giấc mơ — với hành động có trách nhiệm: xưng nhận nơi có dấu tội, ăn năn khi cần, và vâng phục trung thành những chỉ dẫn rõ ràng của Kinh Thánh.
Kết luận
Những giấc mơ thấy đang trò chuyện với ai đó có thể khơi lên cảm xúc và câu hỏi sâu sắc. Kinh Thánh không cung cấp một cuốn bách khoa giấc mơ theo kiểu một kích cỡ phù hợp cho tất cả, nhưng nó cung cấp nguồn tài nguyên biểu tượng phong phú: lời như mặc khải, cảnh tỉnh, hình thành, hòa giải và hướng dẫn cộng đồng. Những hình ảnh đó cần được cân nhắc đối chiếu với Kinh Thánh, thử nghiệm trong cộng đồng Kitô hữu, và tiếp cận bằng thái độ khiêm nhường trong cầu nguyện. Bằng cách đem các giấc mơ soi dưới ánh sáng của Lời Chúa và sự hướng dẫn của Thánh Linh cùng hội thánh, các tín hữu có thể đáp lại theo những cách trung tín, thận trọng và đầy hy vọng.