Giới thiệu
Những giấc mơ có hình ảnh các vật dụng đời thường, trần tục có thể thu hút sự chú ý của người Kitô hữu vì Kinh Thánh thường nói bằng những hình ảnh hàng ngày để truyền đạt các chân lý thiêng liêng. Một củ khoai tây trong giấc mơ là một hình ảnh như vậy: vừa khiêm nhường vừa thiết thực, ẩn trong đất nhưng nuôi dưỡng trên bàn ăn. Cần nói ngay từ đầu rằng Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giấc mơ cung cấp những ý nghĩa cố định cho các đồ vật hiện đại. Thay vào đó, nó cung cấp các khung biểu tượng—về tạo dựng, chu cấp, sự ẩn giấu, tăng trưởng và quản lý—giúp người Kitô hữu suy nghĩ cách thần học về điều mà một giấc mơ có thể biểu thị. Mọi cách giải thích nên được cân nhắc, đặt nền tảng trên Kinh Thánh, và được trình bày như một khả năng chứ không phải là một thông điệp chắc chắn.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Những vật sinh trưởng từ đất và cung cấp sự nuôi dưỡng cho thân thể được dùng xuyên suốt Kinh Thánh như dấu chỉ của sự quan phòng của Đức Chúa Trời và sự tốt lành của tạo vật. Kinh Thánh khẳng định rằng cây cỏ và sản vật của đất là một phần trong sự chu cấp của Đức Chúa Trời cho đời sống và phúc lợi con người.
Ðức Chúa Trời lại phán rằng: Nầy, ta sẽ ban cho các ngươi mọi thứ cỏ kết hột mọc khắp mặt đất, và các loài cây sanh quả có hột giống; ấy sẽ là đồ ăn cho các ngươi.
14Ngài làm cho cỏ đâm lên cho súc vật, Cây cối dùng cho loài người, Và khiến thực vật sanh ra từ nơi đất. 15Rượu nho, là vật khiến hứng chí loài người, Và dầu để dùng làm mặt mày sáng rỡ, Cùng bánh để thêm sức cho lòng loài người.
Vả, mọi vật Ðức Chúa Trời đã dựng nên đều là tốt lành cả, không một vật chi đáng bỏ, miễn là mình cảm ơn mà ăn lấy thì được;
Một củ như khoai tây gợi lên những chủ đề biểu tượng cụ thể. Thứ nhất, có sự ẩn giấu. Khoai tây sinh trưởng dưới đất; chúng được hình thành ngoài tầm nhìn rồi mới được đem ra ánh sáng. Hình ảnh Kinh Thánh về những điều được gieo, chôn, hoặc ẩn náu rồi sau đó được bộc lộ hướng tới các thực tại thiêng liêng của biến đổi, sự sống lại và tăng trưởng vốn xảy ra theo trật tự bí nhiệm của Đức Chúa Trời hơn là theo sự trình diễn của con người.
36Hỡi kẻ dại kia, vật gì ngươi gieo, nếu không chết đi trước đã, thì không sống lại được. 37Còn như vật ngươi gieo, ấy không phải là chính hình thể sẽ sanh ra, chẳng qua là một cái hột, như hột lúa mì hay là hột giống nào khác. 38Ðức Chúa Trời cho nó hình thể tùy ý Ngài lấy làm tốt, mỗi một hột giống, cho một hình thể riêng.
Thứ hai, đất như một thực thể sáng tạo và phản ứng xuất hiện trong Kinh Thánh. Mưa và hạt giống, đất và mùa gặt minh họa trật tự đáng tin cậy của Đức Chúa Trời đối với sự sống và hiệu lực của lời Ngài để thực hiện những gì Ngài hứa.
10Vả, như mưa và tuyết xuống từ trên trời và không trở lại nữa, mà đượm nhuần đất đai, làm cho sanh ra và kết nụ, đặng có giống cho kẻ giao, có bánh cho kẻ ăn, 11thì lời nói của ta cũng vậy, đã ra từ miệng ta, thì chẳng trở về luống nhưng, mà chắc sẽ làm trọn điều ta muốn, thuận lợi công việc ta đã sai khiến nó.
Thứ ba, tính bình dị và khiêm nhường của một thực phẩm thiết yếu nhấn mạnh các chủ đề về đơn sơ, hiếu khách và phẩm giá của của cải thông thường. Kinh Thánh nhiều lần đề cao sự khiêm nhường và kêu gọi những người tin quản lý một cách vừa phải các nhu cầu hằng ngày và những ân tứ được ban bởi Đức Chúa Trời.
Chớ làm sự chi vì lòng tranh cạnh hoặc vì hư vinh, nhưng hãy khiêm nhường, coi người khác như tôn trọng hơn mình.
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh ghi lại nhiều giấc mơ và thị kiến, một số trong đó là phương tiện quan trọng của mặc khải. Tuy nhiên, truyền thống Kinh Thánh cũng cung cấp các quy chuẩn cho cách tiếp nhận và đánh giá giấc mơ. Giấc mơ không nên chủ yếu được coi là các chứng từ cá nhân; chúng phải được cân nhắc bởi Kinh Thánh, kiểm tra trong cộng đồng, và trình lên sự phân định khôn ngoan.
21hãy xem xét mọi việc, điều chi lành thì giữ lấy. 22Bất cứ việc gì tựa như điều ác, thì phải tránh đi.
Mô thức trong Kinh Thánh là Đức Chúa Trời phán bằng nhiều cách, nhưng thước đo tính xác thực là cộng đồng đức tin, sự phù hợp với Kinh Thánh, và hoa trái của thông điệp. Điều này đòi hỏi sự khiêm nhường: một giấc mơ có thể chỉ về điều gì đó thật về phương diện tâm linh, hoặc nó có thể đơn giản phản ánh những lo lắng thông thường, ký ức, hoặc hoạt động của trí tưởng tượng.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Những cách giải thích Kinh Thánh có thể cho giấc mơ
Dưới đây là một số khả thể thần học về cách một hình ảnh giấc mơ liên quan đến khoai tây có thể được hiểu. Không trường hợp nào là những dự đoán dứt khoát. Mỗi khả thể là một cách suy nghĩ theo Kinh Thánh về trường biểu tượng mà hình ảnh đó khơi lên.
Sự chu cấp và nuôi dưỡng
Một củ khoai tây là một thực phẩm nền tảng, một nguồn nuôi dưỡng hằng ngày. Khi nhìn theo góc này, giấc mơ có thể vang vọng chủ đề về sự quan tâm của Đức Chúa Trời đối với đời sống thân xác và sự chu cấp cho con cái Ngài. Mối quan tâm của Chúa về mùa màng, thực phẩm và sự nuôi dưỡng thường ngày là một chủ đề lặp lại trong Kinh Thánh. Hình ảnh có thể là lời nhắc để tin cậy Đức Chúa Trời về bữa ăn hằng ngày, tạ ơn vì sự chu cấp, và chăm sóc những người thiếu thốn.
25Vậy nên ta phán cùng các ngươi rằng: đừng vì sự sống mình mà lo đồ ăn uống; cũng đừng vì thân thể mình mà lo đồ mặc. Sự sống há chẳng quí trọng hơn đồ ăn sao, thân thể há chẳng quí trọng hơn quần áo sao? 26Hãy xem loài chim trời: chẳng có gieo, gặt cũng chẳng có thâu trử vào kho tàng, mà Cha các ngươi trên trời nuôi nó. Các ngươi há chẳng phải là quí trọng hơn loài chim sao? 27Vả lại, có ai trong vòng các ngươi lo lắng mà làm cho đời mình được dài thêm một khắc không? 28Còn về quần áo, các ngươi lại lo lắng mà làm chi? Hãy ngắm xem những hoa huệ ngoài đồng mọc lên thể nào: chẳng làm khó nhọc, cũng không kéo chỉ; 29nhưng ta phán cùng các ngươi, dẫu vua Sa-lô-môn sang trọng đến đâu, cũng không được mặc áo tốt như một hoa nào trong giống đó. 30Hỡi kẻ ít đức tin, loài cỏ ngoài đồng, là giống nay còn sống, mai bỏ vào lò, mà Ðức Chúa Trời còn cho nó mặc đẹp thể ấy thay, huống chi là các ngươi! 31Ấy vậy, các ngươi chớ lo lắng mà nói rằng: Chúng ta sẽ ăn gì? uống gì? mặc gì? 32Vì mọi điều đó, các dân ngoại vẫn thường tìm, và Cha các ngươi ở trên trời vốn biết các ngươi cần dùng những điều đó rồi. 33Nhưng trước hết, hãy tìm kiếm nước Ðức Chúa Trời và sự công bình của Ngài, thì Ngài sẽ cho thêm các ngươi mọi điều ấy nữa. 34Vậy, chớ lo lắng chi về ngày mai; vì ngày mai sẽ lo về việc ngày mai. Sự khó nhọc ngày nào đủ cho ngày ấy.
1Ðức Giê-hô-va là Ðấng chăn giữ tôi: tôi sẽ chẳng thiếu thốn gì. 2Ngài khiến tôi an nghỉ nơi đồng cỏ xanh tươi, Dẫn tôi đến mé nước bình tịnh. 3Ngài bổ lại linh hồn tôi, Dẫn tôi vào các lối công bình, vì cớ danh Ngài.
Tăng trưởng ẩn và biến đổi tâm linh
Bởi vì khoai tây phát triển dưới mặt đất, chúng có thể tượng trưng cho những tiến trình tăng trưởng ẩn. Kinh Thánh dùng hình ảnh hạt giống để mô tả cách sự thay đổi thường diễn ra âm thầm: những gì rơi vào đất chết đi và mang lại sự sống. Một giấc mơ có hình ảnh tăng trưởng dưới lòng đất có thể hướng người mơ đến sự kiên nhẫn với quá trình hình thành tâm linh chậm chạp, thực tại của ân sủng vô hình đang hoạt động, hoặc hy vọng về sự sinh hoa trái cuối cùng phát xuất từ những gì Đức Chúa Trời âm thầm canh tác.
36Hỡi kẻ dại kia, vật gì ngươi gieo, nếu không chết đi trước đã, thì không sống lại được. 37Còn như vật ngươi gieo, ấy không phải là chính hình thể sẽ sanh ra, chẳng qua là một cái hột, như hột lúa mì hay là hột giống nào khác. 38Ðức Chúa Trời cho nó hình thể tùy ý Ngài lấy làm tốt, mỗi một hột giống, cho một hình thể riêng.
10Vả, như mưa và tuyết xuống từ trên trời và không trở lại nữa, mà đượm nhuần đất đai, làm cho sanh ra và kết nụ, đặng có giống cho kẻ giao, có bánh cho kẻ ăn, 11thì lời nói của ta cũng vậy, đã ra từ miệng ta, thì chẳng trở về luống nhưng, mà chắc sẽ làm trọn điều ta muốn, thuận lợi công việc ta đã sai khiến nó.
Khiêm nhường, đơn sơ và hiếu khách bình thường
Khoai tây không hào nhoáng. Chúng đại diện cho những bữa ăn thông thường và việc chia sẻ thức ăn giản dị. Về mặt thần học, điều này gợi lên các đức tính Kitô giáo về khiêm nhường, hiếu khách đối với kẻ láng giềng và tôn trọng của cải chung. Nếu trọng tâm của giấc mơ là về sự đơn giản của thức ăn, đó có thể là một lời mời thực hành đời sống đơn sơ, trân trọng sự hiệp thông hằng ngày với người khác, và tìm thấy Đức Chúa Trời trong đời sống gia đình bình thường thay vì trong sự phô trương hay địa vị.
Chớ làm sự chi vì lòng tranh cạnh hoặc vì hư vinh, nhưng hãy khiêm nhường, coi người khác như tôn trọng hơn mình.
12Ngài cũng phán với người mời Ngài rằng: Khi ngươi đãi bữa trưa hoặc bữa tối, đừng mời bạn hữu, anh em, bà con và láng giềng giàu, e rằng họ cũng mời lại mà trả cho ngươi chăng. 13Song khi ngươi đãi tiệc, hãy mời những kẻ nghèo khó, tàn tật, què, đui, 14thì ngươi sẽ được phước, vì họ không có thể trả lại cho ngươi; đến kỳ kẻ công bình sống lại, ngươi sẽ được trả.
Quản lý, lao động và hoa trái của sự canh tác
Khoai tây cần được gieo, chăm sóc và thu hoạch. Hình ảnh vì thế có thể nhấn mạnh việc quản lý và thần học về ơn gọi: công việc của con người hợp tác với tạo vật tốt lành của Đức Chúa Trời. Một giấc mơ có thể thúc bách sự suy ngẫm về cách người ta chăm sóc những trách nhiệm được giao, cách họ gieo gặt trong các mối quan hệ hoặc chức vụ, hoặc liệu có cần quản lý trung tín hơn các ân tứ và tài nguyên hay không.
Giê-hô-va Ðức Chúa Trời đem người ở vào cảnh vườn Ê-đen để trồng và giữ vườn.
Chớ hề dối mình; Ðức Chúa Trời không chịu khinh dể đâu; vì ai gieo giống chi, lại gặt giống ấy.
Cần thận trọng trước việc quá thiêng hóa các vật thường ngày
Bởi vì Kinh Thánh đặt nền tảng ý nghĩa thiêng liêng trên lời đã mặc khải của Đức Chúa Trời và nơi Đức Kitô, chúng ta phải tránh biến các vật thường ngày thành những mật mã bí mật. Một củ khoai tây trong giấc mơ có thể không có ý nghĩa gì ngoài ký ức về một bữa ăn hoặc một mối quan tâm về sự chu cấp. Cách giải thích Kitô hữu phản kháng cả việc giảm thiểu hời hợt và việc huyễn hoặc quá mức. Việc giải thích phải luôn bám vào Kinh Thánh và được thử nghiệm trong cộng đồng Kitô hữu.
20Còn kẻ tiên tri có lòng kiêu ngạo, nhân danh ta nói điều chi ta không biểu người nói hay là nhân danh các thần khác mà nói, thì kẻ tiên tri ấy phải chết. 21Nếu ngươi nói trong lòng rằng: Làm sao chúng ta nhìn biết được lời nào Ðức Giê-hô-va không có phán? 22Khi kẻ tiên tri nhân danh Ðức Giê-hô-va nói, ví bằng lời người nói không xảy đến và không ứng nghiệm, ấy là lời mà Ðức Giê-hô-va chẳng có phán. Kẻ tiên tri đó bởi sự kiêu ngạo mà nói ra: chớ sợ người.
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Khi một Kitô hữu bị xáo trộn hoặc bị khuấy động bởi một giấc mơ, việc chăm sóc mục vụ khuyến khích một vài bước cụ thể, dựa trên Kinh Thánh. Cầu nguyện xin khôn ngoan và bình tĩnh; xin Đức Chúa Trời cho sự rõ ràng hơn là sự chắc chắn. Đọc Kinh Thánh và xem nơi nào hình ảnh hòa hợp với các chủ đề Kinh Thánh. Chia sẻ giấc mơ với một mục sư đáng tin cậy hoặc một tín hữu trưởng thành sẽ lắng nghe và giúp thử nghiệm ấn tượng đó dựa theo Kinh Thánh và hoa trái của nó trong đời sống. Sẵn sàng để thời gian làm sáng tỏ ý nghĩa; không phải mọi giấc mơ đều đòi hỏi hành động đạo đức ngay lập tức.
Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Ðức Chúa Trời, là Ðấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho.
5Hãy hết lòng tin cậy Ðức Giê-hô-va, Chớ nương cậy nơi sự thông sáng của con; 6Phàm trong các việc làm của con, khá nhận biết Ngài, Thì Ngài sẽ chỉ dẫn các nẻo của con.
Một ghi chú thế tục ngắn gọn: bối cảnh văn hóa và các trải nghiệm gần đây có thể hình thành nội dung giấc mơ. Điều này không đồng nghĩa với việc đưa ra một giải thích tâm lý chủ đạo, mà giải thích đó nên là thứ yếu và mang tính mục vụ hơn là chủ yếu.
Kết luận
Một củ khoai tây trong giấc mơ, như nhiều hình ảnh bình thường khác, mở ra một trường suy tưởng thần học hơn là một phán quyết duy nhất. Kinh Thánh cung cấp những chủ đề—sự chu cấp, tăng trưởng ẩn, khiêm nhường, quản lý—làm ống kính lành mạnh để suy ngẫm. Người Kitô hữu được kêu gọi giải thích những hình ảnh như vậy với sự khiêm nhường, dựa trên Kinh Thánh và trong cộng đồng, tìm kiếm sự khôn ngoan hơn là một sự chắc chắn giật gân. Dù củ khoai tây ám chỉ sự tin cậy nơi sự chu cấp của Đức Chúa Trời, sự kiên nhẫn với tăng trưởng tâm linh vô hình, một lời mời đến hiếu khách khiêm nhường, hay một lời nhắc về sự quản lý trung tín, phản ứng lành mạnh nhất là suy ngẫm trong cầu nguyện, bám rễ trong Kinh Thánh và phân định chung trong Thân thể của Đấng Christ.