Giới thiệu
Một giấc mơ về việc băng qua một con sông thường làm người ta dừng lại suy nghĩ. Đối với tín hữu Kitô, nó đặt ra những câu hỏi về chuyển tiếp, hiểm nguy, giải cứu và sự hiện diện của Chúa trong những khoảnh khắc qua lại. Kinh Thánh không hoạt động như một cuốn từ điển giấc mơ một-một trao nghĩa cố định cho mọi hình ảnh đêm. Thay vào đó, Thánh Kinh cung cấp các mô thức biểu tượng lặp lại và những chủ đề thần học giúp tín hữu suy nghĩ một cách Kinh Thánh về những hình ảnh như sông nước và việc băng qua. Việc giải thích cẩn trọng chú ý đến cách nước, việc vượt qua và hành động của Chúa vận hành trong câu chuyện Kinh Thánh, rồi xem xét cách những mô thức đó có thể soi sáng lương tâm và đời sống tâm linh của người mơ.
Biểu tượng Kinh Thánh trong Thánh Kinh
Trong Kinh Thánh, hình ảnh nước và việc băng qua mang nhiều tầng ý nghĩa. Những con sông có thể đại diện cho hỗn loạn hoặc mối đe dọa, như khi nước chống lại dân Chúa, nhưng chúng cũng tượng trưng cho hành động cứu cứu của Chúa, sự sống, sự thanh tẩy, và ranh giới giữa thực tại cũ và mới. Việc vượt qua trong Xuất Ê-díp-tô dẫn qua hiểm nguy đến tự do và cuộc qua sông Giô-đanh của Ít-ra-en vào miền đất hứa là hai hình ảnh nền tảng đã định hình suy tư thần học sau này. Các sách ngôn sứ và khải huyền mở rộng chủ đề con sông như dấu chỉ của tương lai ban sự sống và phục hồi của Chúa.
21Vả, Môi-se giơ tay ra trên biển, Ðức Giê-hô-va dẫn trận gió đông thổi mạnh đến đùa biển lại trọn cả đêm; Ngài làm cho biển bày ra khô, nước phân rẽ. 22Dân Y-sơ-ra-ên xuống biển, đi như trên đất cạn; còn nước làm thành một tấm vách ngăn bên hữu và bên tả.
14Khi dân sự bỏ các trại mình đặng đi qua sông Giô-đanh, thì những thầy tế lễ khiêng hòm giao ước ở trước mặt dân sự. 15Vả trọn lúc mùa gặt, sông Giô-đanh tràn lên khỏi bờ. Khi các người khiêng hòm đến sông Giô-đanh, và chơn của những thầy tế lễ khiêng hòm mới bị ướt nơi mé nước, 16thì nước ở trên nguồn thường chảy xuống bèn dừng lại, dồn thành một đống, xa ra một khoảng đến thành A-đam, là thành ở bên cạnh Xát-than; còn nước chảy đến biển đồng bằng, tức Biển mặn, đã rẽ đoạn ra; rồi dân sự đi qua đối ngang Giê-ri-cô. 17Những thầy tế lễ khiêng hòm giao ước của Ðức Giê-hô-va dừng chơn vững trên đất khô giữa sông Giô-đanh trong khi cả Y-sơ-ra-ên đi qua trên đất khô, cho đến chừng cả dân đã qua khỏi sông Giô-đanh rồi.
6hầu cho điều đó làm một dấu ở giữa các ngươi. Về sau, khi con cháu các ngươi hỏi rằng: Những hòn đá này có nghĩa chi? 7thì hãy đáp rằng: Ấy là nước sông Giô-đanh đã rẽ ra trước hòm giao ước của Ðức Giê-hô-va; khi hòm đi ngang qua sông Giô-đanh; thì nước sông bèn rẽ ra; các hòn đá này dùng cho dân Y-sơ-ra-ên làm kỷ niệm đời đời.
Khi ngươi vượt qua các dòng nước, ta sẽ ở cùng; khi ngươi lội qua sông, sẽ chẳng che lấp. Khi ngươi bước qua lửa, sẽ chẳng bị cháy, ngọn lửa chẳng đốt ngươi.
1Kế đó, người dẫn ta đem ta về cửa nhà; và nầy, có những nước văng ra từ dưới ngạch cửa, về phía đông; vì mặt trước nhà ngó về phía đông, và những nước ấy xuống từ dưới bên hữu nhà, về phía nam bàn thờ. 2Người đem ta ra bởi đường cổng phía bắc, và dẫn ta đi vòng quanh bởi đường phía ngoài, cho đến cổng ngoài, tức là bởi đường cổng hướng đông; và nầy, có những nước chảy về bên hữu. 3Người dẫn ta sấn lên phía đông, tay cầm một cái dây, lấy dây đo được một ngàn cu-đê; người khiến ta lội qua nước, nước vừa đến mắt cá ta. 4Người lại đo một ngàn, và khiến ta lội qua nước, nước vừa đến đầu gối ta. Người lại đo một ngàn, và khiến ta lội qua nước, nước lên đến hông ta. 5Người lại đo một ngàn nữa; bấy giờ là một con sông, ta không lội qua được; vì nước đã lên, phải đạp bơi; ấy là một con sông mà người ta không có thể lội qua. 6Bấy giờ người bảo ta rằng: Hỡi con người, có thấy không? Rồi người đem ta trở lại nơi bờ sông. 7Khi đến đó rồi, nầy, bên nầy và bên kia bờ sông có cây rất nhiều. 8Người bảo ta rằng: Những nước nầy chảy thẳng đến phương đông, xuống nơi đồng bằng, và chảy về biển; và khi đã chảy về biển, nước biển sự trở nên ngọt. 9Khắp nơi nào sông ấy chảy đến, thì mọi vật hay sống, tức là vật động trong nước, đều sẽ được sống; và ở đó sẽ có loài cá rất nhiều. Nước ấy đã đến đó thì nước biển trở nên ngọt, và khắp nơi nào sông ấy chảy đến thì mọi vật sống ở đó. 10Những kẻ đánh cá sẽ đứng trên bờ sông ấy; từ Eân-Ghê-đi cho đến Eân-Ê-la-im sẽ làm một nơi để giăng lưới; những có trong đó cỏ đủ thứ và rất nhiều, cũng như ở trong biển lớn. 11Nhưng những chằm những bưng của biển ấy sẽ không trở nên ngọt, mà bỏ làm đất muối. 12Gần bên sông ấy, trên bề nầy và bờ kia, sẽ sanh đủ thứ cây có trái ăn được, lá nó không hề héo rụng, và trái nó không hề dứt. Mỗi tháng nó sẽ sanh ra trái mới, vì những nước tưới nó chảy ra từ nơi thánh. Trái nó dùng để ăn, lá nó dùng để làm thuốc.
1Thiên sứ chỉ cho tôi xem sông nước sự sống, trong như lưu ly, từ ngôi Ðức Chúa Trời và Chiên Con chảy ra. 2Ở giữa phố thành và trên hai bờ sông có cây sự sống trổ mười hai mùa, mỗi tháng một lần ra trái; và những lá cây đó dùng để chữa lành cho các dân.
Các văn bản này cho thấy một cuộc vượt qua hiếm khi chỉ thuần vật lý trong Thánh Kinh. Đó là mang tính thần học: một chuyển động từ ách nô lệ sang lời hứa, từ hỗn loạn sang đời sống có trật tự, từ phán xét sang phục hồi, hoặc là dấu hiệu của sự hiện diện duy trì của Chúa. Nhớ điều này giúp các tín hữu diễn giải giấc mơ băng qua sông trong bối cảnh rộng lớn hơn của giao ước, cứu chuộc và hy vọng cận thế.
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh ghi lại nhiều giấc mơ và đối xử với chúng một cách tinh tế. Một số giấc mơ là công cụ hướng dẫn của Thiên Chúa, số khác là những trải nghiệm thị kiến cần được giải thích, và vẫn có những giấc mơ chỉ là tưởng tượng của con người. Thần học Kitô khẳng định rằng Chúa có thể nói qua giấc mơ nhưng cũng cảnh báo rằng không phải giấc mơ nào cũng là thông điệp thần linh. Phân định, thử nghiệm, cầu nguyện và cộng đồng là những phản ứng cần thiết.
5Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa. 6Người nói rằng: Tôi có điềm chiêm bao, xin các anh hãy nghe tôi thuật: 7Chúng ta đương ở ngoài đồng bó lúa, nầy bó lúa tôi đứng dựng lên, còn bó lúa của các anh đều đến ở chung quanh, sấp mình xuống trước bó lúa tôi. 8Các anh người bèn đáp rằng: Vậy, mầy sẽ cai trị chúng ta sao? mầy sẽ hành-quyền trên chúng ta sao? Họ càng ganh ghét hơn nữa, vì điềm chiêm bao và lời nói của chàng. 9Giô-sép lại nằm chiêm bao nữa, thuật cùng các anh mình rằng: Tôi còn một điềm chiêm bao nữa: Nầy mặt trời, mặt trăng, và mười một ngôi sao đều sấp mình xuống trước mặt tôi! 10Chàng thuật chiêm bao đó lại cho cha và các anh mình nghe; nhưng cha chàng quở mà hỏi rằng: Ðiềm chiêm bao của mầy đó có nghĩa chi? Có phải tao, mẹ, và các anh mầy đều phải đến sấp mình xuống đất trước mặt mầy chăng? 11Các anh lấy làm ganh ghét chàng; còn cha lại ghi nhớ lấy điều đó.
Lời chứng Kinh Thánh khuyến khích khiêm nhường về việc giải nghĩa giấc mơ: tìm kiếm sự khôn ngoan, thử những gì trải nghiệm ấy so với Kinh Thánh, và tránh sự chắc chắn vội vã. Giấc mơ có thể hướng sự chú ý đến các thực tại tâm linh, khơi dậy ăn năn, hoặc bộc lộ những âu lo, nhưng chúng không lấn át các giáo huấn rõ ràng của Kinh Thánh hay các phương tiện ân sủng thường xuyên.
Những diễn giải Kinh Thánh khả dĩ cho giấc mơ
Dưới đây là những khả thể thần học — được trình bày như các con đường diễn giải, không phải là những lời tiên tri. Mỗi cách dựa vào biểu tượng và chủ đề Kinh Thánh.
1) Chuyển từ nô lệ đến giải cứu
Một mô thức Kinh Thánh chủ yếu là dân của Đức Chúa di chuyển từ áp bức vào lời hứa giao ước. Một giấc mơ về việc băng qua sông có thể vang vọng các cuộc vượt qua Xuất Ê-díp-tô hay Giô-đanh, tượng trưng cho hành động cứu rỗi của Chúa và một bước chuyển quyết định trong đời người tín hữu hay cộng đồng.
21Vả, Môi-se giơ tay ra trên biển, Ðức Giê-hô-va dẫn trận gió đông thổi mạnh đến đùa biển lại trọn cả đêm; Ngài làm cho biển bày ra khô, nước phân rẽ. 22Dân Y-sơ-ra-ên xuống biển, đi như trên đất cạn; còn nước làm thành một tấm vách ngăn bên hữu và bên tả.
14Khi dân sự bỏ các trại mình đặng đi qua sông Giô-đanh, thì những thầy tế lễ khiêng hòm giao ước ở trước mặt dân sự. 15Vả trọn lúc mùa gặt, sông Giô-đanh tràn lên khỏi bờ. Khi các người khiêng hòm đến sông Giô-đanh, và chơn của những thầy tế lễ khiêng hòm mới bị ướt nơi mé nước, 16thì nước ở trên nguồn thường chảy xuống bèn dừng lại, dồn thành một đống, xa ra một khoảng đến thành A-đam, là thành ở bên cạnh Xát-than; còn nước chảy đến biển đồng bằng, tức Biển mặn, đã rẽ đoạn ra; rồi dân sự đi qua đối ngang Giê-ri-cô. 17Những thầy tế lễ khiêng hòm giao ước của Ðức Giê-hô-va dừng chơn vững trên đất khô giữa sông Giô-đanh trong khi cả Y-sơ-ra-ên đi qua trên đất khô, cho đến chừng cả dân đã qua khỏi sông Giô-đanh rồi.
Cách đọc này nhấn mạnh sự tin cậy vào sự dẫn dắt của Chúa qua hiểm nguy về phía một tương lai được hứa. Sự nhấn mạnh mang tính đại thể và giao ước: Chúa hành động để đưa một dân vào một nơi được hứa.
2) Hình ảnh rửa tội và phục sinh
Việc băng qua nước có thể tượng trưng cho việc chết đi với đời cũ và sống lại trong đời mới, tương ứng với thần học rửa tội Tân Ước. Nước trong bối cảnh đó đánh dấu sự khai nhập vào cái chết và sự phục sinh của Đấng Christ và một bước chuyển vào sự sáng tạo mới của Đức Chúa Trời.
3Hay là, anh em chẳng biết rằng chúng ta thảy đều đã chịu phép báp tem trong Ðức Chúa Jêsus Christ, tức là chịu phép báp tem trong sự chết Ngài sao? 4Vậy chúng ta đã bị chôn với Ngài bởi phép báp tem trong sự chết Ngài, hầu cho Ðấng Christ nhờ vinh hiển của Cha được từ kẻ chết sống lại thể nào, thì chúng ta cũng sống trong đời mới thể ấy.
9Vả, trong những ngày đó, Ðức Chúa Jêsus đến từ Na-xa-rét là thành xứ Ga-li-lê, và chịu Giăng làm phép báp-tem dưới sông Giô-đanh. 10Vừa khi lên khỏi nước, Ngài thấy các từng trời mở ra, và Ðức Thánh-Linh ngự xuống trên mình Ngài như chim bò câu. 11Lại có tiếng từ trên trời phán rằng: Ngươi là Con yêu dấu của ta, đẹp lòng ta mọi đường.
Nếu giấc mơ bao gồm việc ngâm mình cố ý, trồi lên, hoặc cảm giác được nước thay đổi, thần học mà đọc như vậy có thể coi đó là hình ảnh của đổi mới tâm linh, cam kết, hoặc công việc thánh hoá của Chúa — một lần nữa, chỉ là một khả thể, không phải dấu hiệu chắc chắn.
3) Thử thách, tin cậy, và sự hiện diện của Chúa trong nguy hiểm
Kinh Thánh thường miêu tả nước như một nơi thử thách nơi sự hiện diện của Chúa gìn giữ kẻ trung thành. Vì vậy, một con sông trong giấc mơ có thể tượng trưng cho những mùa thử thách hoặc gian truân nơi Chúa đồng hành và gìn giữ.
Khi ngươi vượt qua các dòng nước, ta sẽ ở cùng; khi ngươi lội qua sông, sẽ chẳng che lấp. Khi ngươi bước qua lửa, sẽ chẳng bị cháy, ngọn lửa chẳng đốt ngươi.
Cách diễn giải này chỉ tới khích lệ mục vụ: Chúa hứa hiện diện trong hiểm nguy, và việc băng qua con sông có thể đại diện cho bước đi bởi đức tin qua những hoàn cảnh đáng sợ.
4) Ranh giới, ký ức giao ước, và hình thành bản sắc
Khi Giô-suê lập đá làm dấu sau khi vượt sông Giô-đanh, hành động ấy tạo nên một đài tưởng niệm cho các thế hệ sau. Một giấc mơ băng qua sông có thể hướng tới một chuyển tiếp sẽ định hình lại bản sắc và ký ức cộng đồng, kêu gọi người mơ đánh dấu và ghi nhớ sự trung tín của Chúa.
6hầu cho điều đó làm một dấu ở giữa các ngươi. Về sau, khi con cháu các ngươi hỏi rằng: Những hòn đá này có nghĩa chi? 7thì hãy đáp rằng: Ấy là nước sông Giô-đanh đã rẽ ra trước hòm giao ước của Ðức Giê-hô-va; khi hòm đi ngang qua sông Giô-đanh; thì nước sông bèn rẽ ra; các hòn đá này dùng cho dân Y-sơ-ra-ên làm kỷ niệm đời đời.
Cách đọc này mời gọi suy ngẫm về cách các chuyển tiếp hiện tại có thể làm chứng cho tương lai và nuôi dưỡng lòng biết ơn cùng việc dạy dỗ cho người khác.
5) Hy vọng hậu thế và sự phục hồi ban sự sống
Một số con sông trong Kinh Thánh hướng về việc hoàn thành mục đích của Chúa: sự sống, chữa lành, và phục hồi tạo thiên nhiên. Nếu nước trong giấc mơ rõ rệt là ban sự sống, trong vắt, hoặc chảy từ nguồn thánh, nó có thể gợi lên những lời hứa ngôn sứ và khải huyền về đổi mới, nhắc nhở tín hữu về hy vọng hậu thế của Chúa.
1Kế đó, người dẫn ta đem ta về cửa nhà; và nầy, có những nước văng ra từ dưới ngạch cửa, về phía đông; vì mặt trước nhà ngó về phía đông, và những nước ấy xuống từ dưới bên hữu nhà, về phía nam bàn thờ. 2Người đem ta ra bởi đường cổng phía bắc, và dẫn ta đi vòng quanh bởi đường phía ngoài, cho đến cổng ngoài, tức là bởi đường cổng hướng đông; và nầy, có những nước chảy về bên hữu. 3Người dẫn ta sấn lên phía đông, tay cầm một cái dây, lấy dây đo được một ngàn cu-đê; người khiến ta lội qua nước, nước vừa đến mắt cá ta. 4Người lại đo một ngàn, và khiến ta lội qua nước, nước vừa đến đầu gối ta. Người lại đo một ngàn, và khiến ta lội qua nước, nước lên đến hông ta. 5Người lại đo một ngàn nữa; bấy giờ là một con sông, ta không lội qua được; vì nước đã lên, phải đạp bơi; ấy là một con sông mà người ta không có thể lội qua. 6Bấy giờ người bảo ta rằng: Hỡi con người, có thấy không? Rồi người đem ta trở lại nơi bờ sông. 7Khi đến đó rồi, nầy, bên nầy và bên kia bờ sông có cây rất nhiều. 8Người bảo ta rằng: Những nước nầy chảy thẳng đến phương đông, xuống nơi đồng bằng, và chảy về biển; và khi đã chảy về biển, nước biển sự trở nên ngọt. 9Khắp nơi nào sông ấy chảy đến, thì mọi vật hay sống, tức là vật động trong nước, đều sẽ được sống; và ở đó sẽ có loài cá rất nhiều. Nước ấy đã đến đó thì nước biển trở nên ngọt, và khắp nơi nào sông ấy chảy đến thì mọi vật sống ở đó. 10Những kẻ đánh cá sẽ đứng trên bờ sông ấy; từ Eân-Ghê-đi cho đến Eân-Ê-la-im sẽ làm một nơi để giăng lưới; những có trong đó cỏ đủ thứ và rất nhiều, cũng như ở trong biển lớn. 11Nhưng những chằm những bưng của biển ấy sẽ không trở nên ngọt, mà bỏ làm đất muối. 12Gần bên sông ấy, trên bề nầy và bờ kia, sẽ sanh đủ thứ cây có trái ăn được, lá nó không hề héo rụng, và trái nó không hề dứt. Mỗi tháng nó sẽ sanh ra trái mới, vì những nước tưới nó chảy ra từ nơi thánh. Trái nó dùng để ăn, lá nó dùng để làm thuốc.
1Thiên sứ chỉ cho tôi xem sông nước sự sống, trong như lưu ly, từ ngôi Ðức Chúa Trời và Chiên Con chảy ra. 2Ở giữa phố thành và trên hai bờ sông có cây sự sống trổ mười hai mùa, mỗi tháng một lần ra trái; và những lá cây đó dùng để chữa lành cho các dân.
Cách diễn giải này mời gọi hy vọng tôn vinh hơn là dự đoán suy diễn.
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Khi một tín hữu có một giấc mơ sống động về việc băng qua sông, phản ứng mục vụ lành mạnh là mang tính thực tiễn và tâm linh hơn là sợ hãi. Các bước đề nghị:
Cầu xin sự khôn ngoan và bình an, xin Chúa soi sáng xem hình ảnh này, nếu có, muốn gợi lên điều gì.
Thử các cảm nhận dựa trên Kinh Thánh: một cách diễn giải có phù hợp với giáo huấn Kinh Thánh về Chúa, tội lỗi, cứu rỗi và môn đệ không?
Tham khảo bạn hữu hoặc lãnh đạo Kitô chín chắn để xin lời khuyên và góc nhìn.
Suy ngẫm về bối cảnh đời sống hiện tại: những chuyển đổi, cam kết, nỗi lo, hoặc cơ hội mà hình ảnh có thể đại diện một cách biểu tượng.
Dùng giấc mơ như một khuyến khích cho các thực hành tâm linh: cầu nguyện, xưng tội, đọc Kinh Thánh, và khi thích hợp, những hành động vâng phục hiện thực hoá các chủ đề xây dựng của giấc mơ.
Tóm lại, các góc độ tâm lý hoặc văn hoá có thể cho biết lý do vì sao một số hình ảnh xuất hiện trong giấc ngủ. Những giải thích ấy có thể được ghi nhận một cách tiết chế để hỗ trợ chăm sóc mục vụ, nhưng không nên thay thế cho suy tư thần học lấy Kinh Thánh làm trung tâm.
Kết luận
Một giấc mơ về việc băng qua sông có thể vang vọng những chủ đề Kinh Thánh phong phú: giải cứu, tân sinh rửa tội, thử thách và sự hiện diện của Chúa, ký ức giao ước, và đổi mới cận thế. Kinh Thánh không đưa ra chìa khoá cơ học cho mọi giấc mơ; thay vào đó nó cung cấp những khung biểu tượng để tín hữu có thể diễn giải các trải nghiệm một cách cầu nguyện và khiêm nhường. Các tín hữu được kêu gọi cân nhắc giấc mơ trước ánh sáng Kinh Thánh, tìm kiếm lời khuyên khôn ngoan, và đáp lại theo những cách làm sâu thêm sự tin cậy, vâng phục và hy vọng nơi Chúa.