Giới thiệu
Một giấc mơ về một nhân sư tự nhiên khơi dậy sự tò mò của người Ki-tô hữu. Nhân sư là một hình tượng lạ mắt, kết hợp nhiều hình thể, gợi lên câu đố, sự canh giữ và mối liên hệ giữa con người và thú vật. Người Ki-tô hữu thường tự hỏi liệu những hình ảnh như vậy có mang ý nghĩa thuộc linh hay không. Cần bắt đầu bằng một sự điều chỉnh: Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giấc mơ gán nghĩa cố định cho mọi biểu tượng. Thay vào đó, Kinh Thánh cung cấp các khung biểu tượng và các mô thức thần học bằng đó tín hữu có thể suy nghĩ, cầu nguyện và khiêm nhường xem một giấc mơ có thể có ý nghĩa gì trong đời họ. Việc giải thích phải dựa trên Kinh Thánh, lưu tâm đến tình trạng thuộc linh của người mơ, và được tiến hành với sự thận trọng mục vụ.
Biểu tượng Kinh thánh trong Kinh Thánh
Dù nhân sư không xuất hiện trong Kinh Thánh dưới tên gọi ấy, Kinh Thánh sử dụng các sinh vật ghép, các câu đố, sư tử và hình ảnh của sự canh giữ để truyền đạt các chân lý thần học. Những mô-típ Kinh Thánh này cung cấp cho chúng ta các hạng mục để diễn giải hình ảnh nhân sư.
Các sinh vật ghép canh ngai xuất hiện trong các thị kiến của Ê-xê-chi-ên và trong cảnh ngai của Khải Huyền. Chúng kết hợp các đặc điểm của sư tử, bò, chim ưng và con người, truyền đạt tính thánh, quyền năng và bản chất nhiều phương diện của tạo vật do Đức Chúa Trời dựng nên.
Còn như hình mặt nó, thì bốn con đều có mặt người; bốn con đều có mặt sư tử ở bên hữu; bốn con đều có mặt bò ở bên tả; và bốn con đều có mặt chim ưng.
Mỗi chê-ru-bin có bốn mặt: thứ nhứt là mặt chê-ru-bin; thứ nhì, mặt người; thứ ba, mặt sư tử; thứ tư, mặt chim ưng.
6Trước ngôi có như biển trong ngần giống thủy tinh, còn chính giữa và chung quanh có bốn con sanh vật, đằng trước đằng sau chỗ nào cũng có mắt. 7Con sanh vật thứ nhứt giống như sư tử, con thứ nhì như bò đực, con thứ ba mặt như mặt người, con thứ tư như chim phụng hoàng đang bay. 8Bốn con sanh vật ấy mỗi con có sáu cánh, chung quanh mình và trong mình đều có mắt; ngày đêm lúc nào cũng nói luôn không dứt: Thánh thay, thánh thay, thánh thay là Chúa, là Ðức Chúa Trời, Ðấng Toàn năng, Trước Ðã Có, Nay Hiện Có, Sau Còn Ðến!
Sự khôn ngoan và những câu đố là các chủ đề trong Kinh Thánh. Câu chuyện Sa-môn cho thấy cách thức các câu đố vận hành như những thử thách và bộc lộ kiêu ngạo của con người cùng hậu quả của nó. Văn học Khôn ngoan nhân cách hóa sự khôn ngoan như một tiếng gọi mời con người vào trật tự sống đúng trước mặt Đức Chúa Trời.
Vậy, chàng ra cho chúng rằng: Của ăn từ giống ăn mà ra; vật ngọt từ giống mạnh mà ra. Trong ba ngày chúng không giải được câu đố.
1Sự khôn ngoan há chẳng kêu lên sao? Sự thông sáng há không vang tiếng mình ra ư? 2Sự khôn ngoan đứng trên chót các nơi cao, Ngoài đường, tại các ngã tư. 3Gần bên cửa thành, tại nơi vào thành, Ở chỗ đông trong cửa thành, sự khôn ngoan la lên rằng: 4Hỡi loài người, ta kêu gọi các ngươi, Và tiếng ta hướng về con cái loài người! 5Hỡi kẻ ngu muội, hãy hiểu sự khôn khéo; Hỡi kẻ dại dột, lòng ngươi khá nên thông sáng. 6Hãy nghe, vì ta sẽ nói điều tốt lành, Ta hở môi ra mà dạy điều ngay thẳng. 7Vì miệng ta sẽ nói chân thật; Còn môi ta ghét sự gian ác. 8Các lời miệng ta điều xưng hiệp sự công bình. Trong nó chẳng có điều chi cong vạy hoặc gian tà. 9Thảy đều rõ ràng cho người nào hiểu biết, Và ngay thẳng cho người nào tìm được sự tri thức. 10Khá nhận sự khuyên dạy ta, chớ lãnh tiền bạc, Thà lãnh sự tri thức hơn là vàng chọn lựa; 11Vì sự khôn ngoan có giá hơn châu ngọc, Và các vật mình ưa thích hơn hết chẳng sánh bằng nó đặng.
Sư tử và các loài thú khác thường biểu tượng cho quyền lực, vương quyền, mối đe dọa và sự giải cứu—mô-típ “Sư tử Giu-đa” hướng tới quyền cai trị và sức mạnh thiên sai của Đấng Christ, trong khi các văn bản khác cảnh báo về bản chất ăn thịt của tội lỗi.
Giu-đa là một sư tử tơ; Hỡi con! Con bắt được mồi rồi tha về. Nó sụm gối, nằm khác nào sư tử đực, Như sư tử cái; há ai dám khiến ngồi lên?
Bấy giờ, một người trong các trưởng lão nói với tôi rằng: Chớ khóc, kìa, sư tử của chi phái Giu-đa, tức là Chồi của vua Ða-vít, đã thắng, thì có thể mở quyển sách ấy và tháo bảy cái ấn ra.
Cuối cùng, các kê-rê-bim trong Vườn Ê-đen và việc kê-rê-bim canh giữ Ê-đen báo hiệu ranh giới, tính thánh và phán xét bảo vệ của Đức Chúa Trời.
Vậy, Ngài đuổi loài người ra khỏi vườn, rồi đặt tại phía đông vườn Ê-đen các thần chê-ru-bin với gươm lưỡi chói lòa, để giữ con đường đi đến cây sự sống.
Những mô hình Kinh Thánh này cung cấp cho chúng ta những kính lọc: điều bí ẩn và không thể hiểu thấu, khôn ngoan và thử thách, sự canh giữ và ranh giới, quyền lực và mối đe dọa tiềm ẩn. Chúng giúp ta diễn giải hình ảnh nhân sư một cách thần học thay vì mê tín.
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh xử lý giấc mơ theo nhiều cách. Giấc mơ đôi khi là phương tiện mặc khải của Đức Chúa Trời, như trong các câu chuyện về Giu-se và Đa-ni-en, nhưng chúng cũng là những trải nghiệm bình thường của con người cần được thử thách và phân định. Truyền thống Kinh Thánh và thần học khuyến khích khiêm nhường, xét đoán cẩn trọng và quy phục Kinh Thánh mỗi khi giấc mơ có vẻ quan trọng đối với đức tin và đời sống.
19Vậy sự kín nhiệm được tỏ ra cho Ða-ni-ên trong sự hiện thấy ban đêm; Ða-ni-ên bèn ngợi khen Chúa trên trời. 20Ðoạn Ða-ni-ên cất tiếng nói rằng: Ngợi khen danh Ðức Chúa Trời đời đời vô cùng! vì sự khôn ngoan và quyền năng đều thuộc về Ngài. 21Chính Ngài thay đổi thì giờ và mùa, bỏ và lập các vua; ban sự khôn ngoan cho kẻ khôn ngoan, và sự thông biết cho kẻ tỏ sáng. 22Chính Ngài tỏ ra những sự sâu xa kín nhiệm; Ngài biết những sự ở trong tối tăm và sự sáng ở với Ngài. 23Hỡi Ðức Chúa Trời của tổ phụ tôi! Tôi cảm ơn và ngợi khen Ngài, vì Ngài đã ban cho tôi sự khôn ngoan và quyền phép, và bây giờ Ngài đã khiến tôi biết điều chúng tôi cầu hỏi Ngài, mà tỏ cho chúng tôi biết việc của vua.
Tín hữu được cảnh báo phải thử các thần linh và bám chặt vào những gì tương thích với Kinh Thánh, không tôn cao giấc mơ hơn chân lý rõ ràng của Lời Chúa. Giấc mơ có thể hướng chúng ta về phía Đức Chúa Trời, cảnh báo chúng ta, hoặc đơn giản phản chiếu lòng mình; mỗi khả năng đều phải được đánh giá dưới ánh Kinh Thánh và trong cộng đồng Ki-tô.
hãy xem xét mọi việc, điều chi lành thì giữ lấy.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Những cách giải thích Kinh thánh có thể về giấc mơ
Dưới đây là các khả thể thần học mà một Ki-tô hữu có thể cân nhắc khi một nhân sư xuất hiện trong giấc mơ. Mỗi cách là một gợi ý mục vụ để suy ngẫm, không phải một lời tiên đoán hay tuyên bố về mặc khải trực tiếp.
1) Biểu tượng của sự huyền nhiệm và siêu việt của Thiên Chúa
Bản tính bí ẩn của nhân sư có thể được đọc như một biểu tượng chỉ ra giới hạn của hiểu biết loài người và sự siêu việt của Thiên Chúa. Kinh Thánh thường nhắc rằng đường lối và ý nghĩ của Đức Chúa Trời vượt quá chúng ta, và điều huyền nhiệm mời gọi sự thờ phượng hơn là suy đoán lo lắng. Nếu giấc mơ để lại cho người mơ cảm giác kinh ngạc hoặc tò mò khiêm nhường, đó có thể là dịp để ca ngợi Đức Chúa Trời về sự khôn ngoan vượt trên chúng ta và tin cậy Ngài với những câu hỏi mà chúng ta chưa trả lời được.
8Ðức Giê-hô-va phán: Ý tưởng ta chẳng phải ý tưởng các ngươi, đường lối các ngươi chẳng phải đường lối ta. 9Vì các từng trời cao hơn đất bao nhiêu, thì đường lối ta cao hơn đường lối các ngươi, ý tưởng ta cao hơn ý tưởng các ngươi cũng bấy nhiêu.
2) Thử thách về khôn ngoan và sự phân biệt
Bởi vì nhân sư thường được liên hệ với các câu đố, nó có thể đóng vai trò như một lời mời đến phân biệt thuộc linh. Giống câu đố trong truyện Sa-môn, những hình ảnh đặt ra điều bí ẩn có thể bộc lộ kiêu ngạo, sự dại dột, hoặc nhu cầu phụ thuộc sâu hơn vào sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời. Người Ki-tô hữu được khuyến khích tìm khôn ngoan từ Kinh Thánh và xin Đức Chúa Trời sự hiểu biết thay vì dựa vào sự khéo léo hay kiến thức bí mật.
Vậy, chàng ra cho chúng rằng: Của ăn từ giống ăn mà ra; vật ngọt từ giống mạnh mà ra. Trong ba ngày chúng không giải được câu đố.
Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Ðức Chúa Trời, là Ðấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho.
20Sự khôn ngoan hô lên ngoài đường, Cất tiếng dội ra nơi phố chợ; 21Khôn ngoan kêu la ở đầu đường dộn dực ồn ào; Tại cửa thành, và nội trong thành người phán lời mình ra, 22Mà rằng: Hỡi kẻ ngu dốt, các ngươi sẽ mến sự ngu dại cho đến bao giờ? Kẻ nhạo báng sẽ ưa sự nhạo báng, Và kẻ dại dột sẽ ghét sự tri thức cho đến chừng nào? 23Nhân vì ta trách các ngươi, các ngươi khá trở lại; Kìa, ta sẽ đổ thần linh ta trên các ngươi; Ta sẽ làm cho các ngươi biết những lời của ta. 24Bởi vì ta kêu gọi, mà các ngươi không khứng nghe, Ta giơ tay ta ra, lại chẳng có ai chủ ý; 25Nhưng các ngươi đã bỏ hết lời khuyên dạy ta, Không chịu lời quở trách ta; 26Nên trong lúc các ngươi bị tai nạn, ta cũng sẽ chê cười, Khi sự sợ hãi giáng cho các ngươi, ắt ta sẽ nhạo báng; 27Khi sự sợ hãi các ngươi xảy đến thình lình như gió bão, Tai nạn xông vào các ngươi như cơn trốt, Và sự ngặt nghèo, khốn cực giáng trên các ngươi. 28Bấy giờ chúng nó sẽ kêu cầu cùng ta, nhưng ta sẽ không đáp lời; Sáng sớm chúng nó sẽ tìm ta, nhưng không gặp được. 29Ấy bởi vì chúng nó ghét sự hiểu biết, Không chọn lấy sự kính sợ Ðức Giê-hô-va, 30Cũng không muốn theo sự khuyên dạy ta, Và chê bai các lời quở trách ta; 31Vì vậy chúng nó sẽ ăn bông trái của đường lối mình, Và được no nê mưu chước của mình riêng. 32Vì sự bội nghịch của kẻ ngu dốt sẽ giết chúng nó, Và sự yên ổn của kẻ dại dột sẽ làm hại cho chúng nó. 33Nhưng ai khứng nghe ta ắt sẽ ở an nhiên vô sự, Ðược bình tịnh, không sợ tai họa nào.
3) Hình ảnh người canh gác hoặc ngưỡng cửa
Nhân sư như một người canh gác ở ngưỡng cửa có thể tượng trưng cho những ranh giới Đức Chúa Trời đặt ra: ranh giới quanh tính thánh, mối quan hệ, chức vụ, hoặc lương tâm. Hình ảnh đó có thể xuất hiện khi Đức Chúa Trời đang mời gọi ai đó quản gia một trách nhiệm, bảo vệ lòng mình, hoặc chú ý đến ranh giới luân lý. Tiền lệ Kinh Thánh về kê-rê-bim canh giữ Ê-đen có thể giúp hiểu hình ảnh trong giấc mơ như một lời mời thần thánh tôn trọng các giới hạn thánh thay vì một dấu hiệu huyền bí.
Vậy, Ngài đuổi loài người ra khỏi vườn, rồi đặt tại phía đông vườn Ê-đen các thần chê-ru-bin với gươm lưỡi chói lòa, để giữ con đường đi đến cây sự sống.
Còn như hình mặt nó, thì bốn con đều có mặt người; bốn con đều có mặt sư tử ở bên hữu; bốn con đều có mặt bò ở bên tả; và bốn con đều có mặt chim ưng.
4) Cảnh báo về thờ tượng hoặc lòng trung thành lẫn lộn
Giải phẫu hỗn hợp của nhân sư—một phần con người, một phần thú—có thể được hiểu là biểu tượng cho những lòng trung thành pha trộn hoặc sự đồng hóa tôn giáo, việc trộn lẫn chân lý với dối trá. Kinh Thánh cảnh báo không được đổi sự thật lấy dối trá và khuyên tín hữu gắn bó với Đấng Christ không thỏa hiệp. Nếu người mơ cảm thấy một sự hấp dẫn về những mẫu tư tưởng hay thực hành không phù hợp với Kinh Thánh, hình ảnh đó có thể hoạt động như một tiếng chuông thức tỉnh để ăn năn và trung thành trở lại.
vì họ đã đổi lẽ thật Ðức Chúa Trời lấy sự dối trá, kính thờ và hầu việc loài chịu dựng nên thế cho Ðấng dựng nên, là Ðấng đáng khen ngợi đời đời! A-men.
Anh em chẳng có thể uống chén của Chúa và cũng uống chén của các quỉ; chẳng có thể dự tiệc của Chúa, lại dự tiệc của các quỉ.
5) Lời mời suy tư thần học sâu hơn
Cuối cùng, nhân sư có thể đơn giản khơi dậy tò mò về sự thật được mặc khải và là một lời mời đến việc nghiên cứu thần học. Đức tin Ki-tô trân trọng cả điều huyền nhiệm lẫn mặc khải; giấc mơ có thể là một cú đẩy nhẹ tới việc học Kinh Thánh, trao đổi cầu nguyện với mục sư, hoặc suy ngẫm về các giáo lý về sáng tạo, nhập thể và sa ngã.
6Vì Ðức Giê-hô-va ban cho sự khôn ngoan; từ miệng Ngài ra điều tri thức và thông sáng. 7Ngài dành ơn cứu rỗi cho người ngay thẳng; Ngài là thuẫn đỡ của người làm theo sự đoan chính, 8Phù hộ các lối của người công bình, Và giữ gìn đường của thánh đồ Ngài.
Ghi chú thế tục ngắn gọn: về phương diện tâm lý, những hình ảnh lạ có thể phát sinh từ việc đọc, văn hóa, hoặc các vấn đề chưa được giải quyết nội tâm. Khả năng đó là hợp lệ như một lời giải thích nhân học và nên được cân nhắc cùng với suy ngẫm thần học, nhưng không được thay thế cho sự phân định theo Kinh Thánh.
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Khi người Ki-tô hữu có những giấc mơ nổi bật như nhân sư, Kinh Thánh hướng tới một phản ứng tiết chế, có hình dạng Tin Lành. Bắt đầu bằng cầu nguyện, xin Đức Chúa Trời ban cho khiêm nhường và sự khôn ngoan. Đọc Kinh Thánh để thử mọi cách giải thích; Lời Chúa có quyền ưu tiên hơn cảm giác riêng tư. Tìm lời khuyên từ những tín hữu chín chắn hoặc một mục sư sẽ xem xét vấn đề theo Kinh Thánh. Hãy sẵn sàng từ chối các lời giải thích giật gân, và nhớ rằng giấc mơ không phải là bảo đảm của những thông điệp thiêng liêng cũng không phải là trò vui vô hại nếu chúng dẫn người ta xa Đấng Christ.
Các bước thực tế gồm xưng tội bất kỳ tội nào có thể liên quan, xin Đức Chúa Trời ban khôn ngoan, và thực hành vâng phục những mệnh lệnh Kinh Thánh rõ ràng. Nếu một giấc mơ khơi lên lo âu, dựa vào bình an của Đấng Christ và các phương tiện ân điển thông thường: cầu nguyện, Lời, các bí tích, và sự hiệp thông.
Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Ðức Chúa Trời, là Ðấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho.
lại hãy trao mọi điều lo lắng mình cho Ngài, vì Ngài hay săn sóc anh em.
Kết luận
Một nhân sư trong giấc mơ có thể mở ra một vài lối đi thần học: nhận ra điều huyền nhiệm của Đức Chúa Trời, thúc giục tìm kiếm khôn ngoan, là biểu tượng của ranh giới và quản trị, hoặc là lời cảnh báo về lòng trung thành pha trộn. Kinh Thánh không cung cấp một chìa khóa một‑một cho mọi hình ảnh, nhưng nó ban cho những mô-típ biểu tượng phong phú và các nguyên tắc thử nghiệm. Người Ki-tô hữu được gọi để giải thích giấc mơ một cách khiêm nhường, luôn dưới quyền hữu thẩm của Kinh Thánh, trong cộng đồng, và với sự chăm sóc mục vụ. Hãy để những hình ảnh như vậy kéo bạn trở lại với Lời Chúa, cầu nguyện và sự theo đuổi trung tín thay vì sợ hãi hay sự chắc chắn suy đoán.