Giới thiệu
Một giấc mơ về việc bị người khác lừa dối tự nhiên làm bất an lòng người. Đối với tín hữu Kitô, hình ảnh này đặt ra ngay những câu hỏi thuộc linh: liệu điều này ám chỉ một phản bội thực sự trong mối quan hệ, một cám dỗ tôi đang phải đối mặt, hay điều gì khác? Điều quan trọng là bắt đầu bằng một hiệu chỉnh: Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giấc mơ cung cấp các tương ứng một-một cho mọi hình ảnh đêm. Kinh Thánh không giản lược giấc mơ thành những mã đơn giản. Tuy nhiên Kinh Thánh cung cấp những mô thức biểu tượng, những phạm trù thần học và những thực hành mục vụ giúp tín hữu thử thách những ấn tượng và tăng trưởng trong sự khôn ngoan. Việc giải nghĩa một giấc mơ về sự lừa dối vì thế nên chuyển từ chủ nghĩa thực nghiệm lo lắng sang sự suy xét cẩn trọng, được định hình bởi Kinh Thánh.
Biblical Symbolism in Scripture
Sự lừa dối là chủ đề lặp lại trong Kinh Thánh. Kinh Thánh dùng những hình ảnh như thầy dậy sai, sói mặc áo chiên, lưỡi dối trá, và lòng dạ lừa gạt để gọi tên những mối nguy thật trong đời cá nhân và trong hội thánh. Những hình ảnh này nhằm cảnh báo, làm rõ chân dung của sự thật trông như thế nào, và kêu gọi dân Chúa cảnh giác và sống ngay thẳng. Chúng là những biểu tượng thần học chỉ về thực tại thuộc linh: chân lý bắt nguồn nơi Đức Chúa Trời, sự bóp méo chân lý ấy bởi dối trá, và nhu cầu phân biệt, được đặt nền tảng trên Lời và cộng đồng đức tin.
Hãy coi chừng tiên tri giả, là những kẻ mang lốt chiên đến cùng các ngươi, song bề trong thật là muông sói hay cắn xé.
13Vì mấy người như vậy là sứ đồ giả, là kẻ làm công lừa dối, mạo chức sứ đồ của Ðấng Christ. 14Nào có lạ gì, chính quỉ Sa-tan mạo làm thiên sứ sáng láng. 15Vậy thì những kẻ giúp việc nó mạo làm kẻ giúp việc công bình cũng chẳng lại gì; nhưng sự cuối cùng họ sẽ y theo việc làm.
Các ngươi bởi cha mình, là ma quỉ, mà sanh ra; và các ngươi muốn làm nên sự ưa muốn của cha mình. Vừa lúc ban đầu nó đã là kẻ giết người, chẳng bền giữ được lẽ thật, và không có lẽ thật trong nó đâu. Khi nó nói dối, thì nói theo tánh riêng mình, vì nó vốn là kẻ nói dối và là cha sự nói dối.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Hãy mang lấy mọi khí giới của Ðức Chúa Trời, để được đứng vững mà địch cùng mưu kế của ma quỉ.
Mỗi đoạn văn này góp phần vẽ nên một bức chân dung Kinh Thánh về sự lừa dối: nó có thể xuất hiện dưới vẻ bề ngoài tâng bốc, bắt chước những điều tốt, phát xuất từ sự nổi loạn ích kỷ hay ma quỷ, và có thể bị chống lại bằng áo giáp thuộc linh và sự phân định.
Dreams in the Biblical Tradition
Kinh Thánh ghi lại nhiều giấc mơ—một số được Đức Chúa Trời dùng để tiết lộ phương hướng, một số phục vụ như lời nói của con người về nỗi sợ và khát khao, và một số để ngỏ. Những nhà giải nghĩa Kinh Thánh quan trọng như Giuse và Đa-ni-ên cho thấy Đức Chúa Trời có thể sử dụng giấc mơ, nhưng họ cũng làm gương cho việc giải nghĩa thận trọng, khiêm nhường và kiểm chứng. Giấc mơ trong Kinh Thánh không phải là mệnh lệnh tự động; chúng được thử thách trước chân lý giao ước và sự khôn ngoan cộng đồng. Thần học Kitô vì thế xem giấc mơ là những phương tiện có thể đem lại nhận thức, nhưng luôn ở vị trí phục tùng Kinh Thánh và công trình được Thánh Linh xác nhận trong hội thánh.
Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa.
Nhưng có một Ðức Chúa Trời ở trên trời tỏ ra những đều kín nhiệm; và đã cho vua Nê-bu-cát-nết-sa biết điều sẽ tới trong những ngày sau rốt. Vậy, chiêm bao của vua và các sự hiện thấy của đầu vua đã thấy trên giường mình là như vầy:
Possible Biblical Interpretations of the Dream
1. A sober warning about false teaching or deception in the community
Một cách đọc thần học trực tiếp là giấc mơ phản ánh mối quan tâm Kinh Thánh về những thầy dạy sai lạc và ảnh hưởng lừa dối có thể xâm nhập vào các cộng đồng Kitô. Chúa Giê-su và các sứ đồ nhiều lần cảnh báo rằng sự lừa dối thường trông hấp dẫn và có vẻ hợp lý. Một giấc mơ trong đó ai đó lừa dối bạn có thể biểu tượng cho nhu cầu được gốc rễ trong phúc âm, thử kiểm chứng những tuyên bố theo Kinh Thánh, và bảo vệ hội thánh khỏi những ảnh hưởng tham nhũng.
Vì nhiều christ giả và tiên tri giả sẽ dấy lên, làm những dấu lớn, phép lạ, nếu có thể được thì họ cũng đến dỗ dành chính những người được chọn.
13Vì mấy người như vậy là sứ đồ giả, là kẻ làm công lừa dối, mạo chức sứ đồ của Ðấng Christ. 14Nào có lạ gì, chính quỉ Sa-tan mạo làm thiên sứ sáng láng. 15Vậy thì những kẻ giúp việc nó mạo làm kẻ giúp việc công bình cũng chẳng lại gì; nhưng sự cuối cùng họ sẽ y theo việc làm.
2. An invitation to examine your own heart
Một khả thể khác là giấc mơ biểu tượng chỉ sự tự lừa dối. Kinh Thánh dạy rằng lòng người có thể biện minh và tự bào chữa, và giấc mơ có thể làm bộc lộ những căng thẳng nội tâm mà ta chưa thừa nhận đầy đủ. Giấc mơ như vậy có thể thúc đẩy xưng tội cá nhân, trung thực thuộc linh, và phục hồi sự lệ thuộc vào ân điển biến đổi của Đức Chúa Trời hơn là ngụ ý một thông điệp tiên tri bên ngoài trực tiếp.
Lòng người ta là dối trá hơn mọi vật, và rất là xấu xa: ai có thể biết được?
Hỡi anh em, hãy giữ lấy, kẻo ai trong anh em có lòng dữ và chẳng tin mà trái bỏ Ðức Chúa Trời hằng sống chăng.
3. A call to discern relationships and practice wise boundaries
Những giấc mơ về lừa dối đôi khi phản ánh thực tế quan hệ—những phản bội trong quá khứ, sự mất tin cậy hiện tại, hoặc nhu cầu thiết lập ranh giới lành mạnh hơn. Kinh Thánh khuyên tín hữu vừa yêu thương vừa thận trọng, tha thứ như Đấng Christ đã tha thứ, nhưng đồng thời hành xử khôn ngoan để không bị tổn hại liên tục. Cách giải này hướng người mơ đến đối thoại mục vụ, hòa giải khi có thể, và tình yêu bảo vệ khi cần thiết.
Khá cẩn thận giữ tấm lòng của con hơn hết, Vì các nguồn sự sống do nơi nó mà ra.
15Nếu anh em ngươi phạm tội cùng ngươi, thì hãy trách người khi chỉ có ngươi với một mình người; như người nghe lời, thì ngươi được anh em lại. 16Ví bằng không nghe, hãy mời một hai người đi với ngươi, hầu cứ lời hai ba người làm chứng mà mọi việc được chắc chắn. 17Nếu người không chịu nghe các người đó, thì hãy cáo cùng Hội thánh, lại nếu người không chịu nghe Hội thánh, thì hãy coi người như kẻ ngoại và kẻ thâu thuế vậy.
4. A reminder to stand watch against spiritual opposition
Thần học Kinh Thánh không phớt lờ sự chống đối thuộc linh. Có những lúc sự lừa dối được hiện thực hóa bởi các quyền lực thuộc linh đối nghịch tìm cách lừa dối hội thánh. Phản ứng mục vụ ở đây không phải là sợ hãi, mà là cảnh giác: mặc lấy các phương tiện ân điển, dùng “áo giáp” Đức Chúa Trời ban, và thử thách các lời dạy cùng những ấn tượng bằng Kinh Thánh và lời khuyên cầu nguyện.
Hãy mang lấy mọi khí giới của Ðức Chúa Trời, để được đứng vững mà địch cùng mưu kế của ma quỉ.
Hãy tiết độ và tỉnh thức: kẻ thù nghịch anh em là ma quỉ, như sư tử rống, đi rình mò chung quanh anh em, tìm kiếm người nào nó có thể nuốt được.
5. A prompt to seek God’s wisdom rather than certainty about the dream’s origin
Cuối cùng, Kinh Thánh khuyến khích tín hữu tìm kiếm sự khôn ngoan khi không rõ ý nghĩa của một giấc mơ. Thay vì coi giấc mơ như một lời tiên tri, thái độ thần học lành mạnh là xin Đức Chúa Trời ban phân định, tìm lời khuyên từ những tín hữu trưởng thành, và đo bất kỳ hiểu biết nào bởi tính rõ ràng của giáo huấn Kinh Thánh và hoa trái trong đời sống. Giấc mơ có thể khơi dậy sự suy nghĩ hữu ích, nhưng chúng hiếm khi là bằng chứng tự túc về ý định thần linh.
Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Ðức Chúa Trời, là Ðấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho.
hãy xem xét mọi việc, điều chi lành thì giữ lấy.
Pastoral Reflection and Discernment
Trong thực tế, tín hữu được khuyến khích đáp lại những giấc mơ gây bất an bằng sự tỉnh táo thuộc linh. Bắt đầu bằng cầu nguyện: cầu xin sự rõ ràng, khiêm nhường và bảo hộ khỏi kiêu ngạo hoặc hoang tưởng. Quay về Kinh Thánh như người giải nghĩa chính về ý nghĩa. Chia sẻ giấc mơ với một mục sư đáng tin cậy hoặc một tín hữu chín chắn sẽ lắng nghe, đặt câu hỏi và giúp thử những cách giải thích có thể theo phúc âm. Tránh những cách đọc giật gân hoặc tự cô lập vì sợ hãi; thay vào đó, theo đuổi cộng đồng, ăn năn khi cần, đặt ranh giới khôn ngoan khi thích hợp, và thực hành thuộc linh giúp vun trồng bình an.
Những thực hành Kitô cụ thể giúp phân định gồm việc đọc Kinh Thánh đều đặn, thờ phượng chung, xưng tội, và tìm lời khuyên. Khi một giấc mơ thúc đẩy hành động, để hành động ấy được thông sáng bởi Kinh Thánh và lời khuyên của thân thể, chứ không chỉ bởi lo lắng. Hãy nhớ rằng những cách chính của Đức Chúa Trời để hình thành dân Ngài là những phương tiện thường nhật—Lời, bí tích, cầu nguyện và cộng đồng yêu thương—chứ không phải những xác nhận bí mật.
Chớ lo phiền chi hết, nhưng trong mọi sự hãy dùng lời cầu nguyện, nài xin, và sự tạ ơn và trình các sự cầu xin của mình cho Ðức Chúa Trời.
hãy xem xét mọi việc, điều chi lành thì giữ lấy.
Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Ðức Chúa Trời, là Ðấng ban cho mọi người cách rộng rãi, không trách móc ai, thì kẻ ấy sẽ được ban cho.
Kết luận
Một giấc mơ bị lừa dối về mặt thần học thì phong phú nhưng cũng tế nhị. Kinh Thánh cung cấp một ngôn ngữ cho thực tại của sự lừa dối, một vườn những ví dụ về giấc mơ và cách giải nghĩa chúng, và một khung mục vụ để đáp ứng: phân định, khiêm nhường, Kinh Thánh và cộng đồng. Thay vì coi giấc mơ như một điềm báo, hãy để nó trở thành dịp để lệ thuộc sâu hơn vào Đức Chúa Trời, trung thành rõ ràng hơn với chân lý, và tăng trưởng khôn ngoan trong các mối quan hệ. Bằng cách đó, một hình ảnh đêm gây phiền muộn có thể trở thành chất xúc tác cho sự tăng trưởng thuộc linh được cội rễ trong Kinh Thánh và được định hình bởi ân điển.