Giới thiệu
Một giấc mơ về một vụ tấn công khủng bố là một hình ảnh có thể khuấy động nỗi lo sâu sắc, các câu hỏi đạo đức và tìm kiếm thuộc linh. Đối với người Kitô hữu, một giấc mơ như vậy nhấn vào những mối bận tâm cốt lõi: thực tại của bạo lực trong một thế giới sa ngã, an toàn của những người xung quanh, và cách Thiên Chúa hiện diện giữa hỗn loạn. Cần bắt đầu bằng một sự làm rõ tỉnh táo: Kinh Thánh không phải là một danh mục các biểu tượng giấc mơ một‑đổi‑một. Kinh Thánh ghi lại những trường hợp Thiên Chúa dùng giấc mơ, nhưng nó không cung cấp một chìa khóa tự động để giải mã mọi thị kiến đêm. Thay vào đó, Kinh Thánh đem tới các khung tượng trưng, các phạm trù thần học và các đáp ứng mục vụ giúp người tin giải thích những hình ảnh gây lo lắng bằng sự khôn ngoan, khiêm nhường và phân định được hình thành bởi Kinh Thánh.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Bạo lực, hình ảnh vây hãm và những cuộc tấn công bất ngờ xuất hiện khắp Kinh Thánh và được dùng theo nhiều cách khác nhau. Đôi khi chúng mô tả xung đột lịch sử. Đôi khi chúng đứng như các biểu tượng của sự xét xử chống bất công. Những lúc khác, hình ảnh bạo lực phục vụ để tả thực tại thuộc linh của sự gãy vỡ con người và cuộc đấu tranh liên tục giữa thiện và ác.
Các Thi thiên thường kết hợp than khóc trước hiểm nguy với tin cậy vào Thiên Chúa như nơi nương náu và thành trì. Những đoạn văn này cung cấp ngôn ngữ cho nỗi sợ và đức tin cùng nhau, khích lệ tín hữu gọi tên sự lo lắng của mình trong khi hướng đến sự quan phòng thần linh.
1Ðức Chúa Trời là nơi nương náu và sức lực của chúng tôi, Ngài sẵn giúp đỡ trong cơn gian truân. 2Vì vậy, chúng tôi chẳng sợ dầu đất bị biến cải, Núi lay động và bị quăng vào lòng biển; 3Dầu nước biển ầm ầm sôi bọt, Và các núi rúng động vì cớ sự chuyển dậy của nó.
1Người nào ở nơi kín đáo của Ðấng Chí cao, Sẽ được hằng ở dưới bóng của Ðấng Toàn năng. 2Tôi nói về Ðức Giê-hô-va rằng: Ngài là nơi nương náu tôi, và là đồn lũy tôi; Cũng là Ðức Chúa Trời tôi, tôi tin cậy nơi Ngài.
Văn học ngôn sứ tương phản thực tế của bạo lực loài người với ý định của Thiên Chúa cho shalom, sự bình an biến gươm thành công cụ cho sự sống.
Ngài sẽ làm sự phán xét trong các nước, đoán định về nhiều dân. Bấy giờ họ sẽ lấy gươm rèn lưỡi cày, lấy giáo rèn lưỡi liềm. Nước nầy chẳng còn giá gươm lên nghịch cùng nước khác, người ta chẳng còn tập sự chiến tranh.
Tân Ước mở rộng trường tượng trưng để bao gồm xung đột thuộc linh, kêu gọi người Kitô hữu mặc giáp thuộc linh và đáp lại sự dữ bằng những thực hành bắt nguồn từ tình yêu và chân lý hơn là trả thù.
10Vả lại, anh em phải làm mạnh dạn trong Chúa, nhờ sức toàn năng của Ngài. 11Hãy mang lấy mọi khí giới của Ðức Chúa Trời, để được đứng vững mà địch cùng mưu kế của ma quỉ. 12Vì chúng ta đánh trận, chẳng phải cùng thịt và huyết, bèn là cùng chủ quyền, cùng thế lực, cùng vua chúa của thế gian mờ tối nầy, cùng các thần dữ ở các miền trên trời vậy. 13Vậy nên, hãy lấy mọi khí giới của Ðức Chúa Trời, hầu cho trong ngày khốn nạn, anh em có thể cự địch lại và khi thắng hơn mọi sự rồi, anh em được đứng vững vàng. 14Vậy, hãy đứng vững, lấy lẽ thật làm dây nịt lưng, mặc lấy giáp bằng sự công bình, 15dùng sự sẵn sàng của Tin Lành bình an mà làm giày dép. 16Lại phải lấy thêm đức tin làm thuẫn, nhờ đó anh em có thể dập tắt được các tên lửa của kẻ dữ. 17Cũng hãy lấy sự cứu chuộc làm mão trụ, và cầm gươm của Ðức Thánh Linh, là lời Ðức Chúa Trời. 18Hãy nhờ Ðức Thánh Linh, thường thường làm đủ mọi thứ cầu nguyện và nài xin. Hãy dùng sự bền đổ trọn vẹn mà tỉnh thức về điều đó, và cầu nguyện cho hết thảy các thánh đồ.
17Chớ lấy ác trả ác cho ai; phải chăm tìm điều thiện trước mặt mọi người. 18Nếu có thể được, thì hãy hết sức mình mà hòa thuận với mọi người. 19Hỡi kẻ rất yêu dấu của tôi ơi, chính mình chớ trả thù ai, nhưng hãy nhường cho cơn thạnh nộ của Ðức Chúa Trời; vì có chép lời Chúa phán rằng: Sự trả thù thuộc về ta, ta sẽ báo ứng. 20Vậy nếu kẻ thù mình có đói, hãy cho ăn; có khát, hãy cho uống; vì làm như vậy, khác nào mình lấy những than lửa đỏ mà chất trên đầu người. 21Ðừng để điều ác thắng mình, nhưng hãy lấy điều thiện thắng điều ác.
Cùng nhau, những mô hình Kinh Thánh này cho thấy rằng các hình ảnh về cuộc tấn công có thể đại diện cho hiểm nguy cụ thể, rối loạn đạo đức, thù địch thuộc linh, hoặc nỗi đau khi sống trong một tạo vật sa ngã. Giải thích một giấc mơ đòi hỏi giữ các khả thể này trong sự căng thẳng thay vì gộp chúng thành một ý nghĩa duy nhất.
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh đối xử với giấc mơ theo nhiều cách. Một số giấc mơ trong Kinh Thánh là phương tiện kể chuyện; một số là phương cách Thiên Chúa dùng để bày tỏ chân lý; những giấc khác là trải nghiệm con người cần được xét thử. Những ví dụ về giấc mơ có ở cả Cựu Ước lẫn Tân Ước, nhưng sự hiện diện của giấc mơ trong Kinh Thánh không ban cho mọi giấc mơ địa vị thần thánh một cách tự động.
Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa.
Thần học Kitô giáo truyền thống luôn thúc giục phân định: không phải mọi giấc mơ đều là mặc khải, và sự phân định cần mang tính cộng đoàn, thuộc Kinh Thánh và khiêm nhường. Những giấc mơ tuyên bố quyền lực vũ trụ hay tiên tri phải được cân nhắc với bản tính của Thiên Chúa được bày tỏ trong Kinh Thánh và được thử bởi lời khuyên khôn ngoan cùng lời cầu nguyện.
Những cách giải thích Kinh Thánh có thể cho giấc mơ
1) Một biểu tượng của lo lắng về sự dữ và phán xét
Một khả thể là giấc mơ về một vụ tấn công khủng bố tượng trưng cho nỗi sợ sự dữ xâm nhập đời sống — một sự nhận thức thần học về khả năng của tội lỗi sinh ra tổn hại đột ngột và hủy diệt. Kinh Thánh thường khung bạo lực quy mô lớn như hậu quả của tội lỗi loài người và kêu gọi dân Thiên Chúa ăn năn, theo đuổi công chính và tin cậy.
Ðừng sợ, vì ta ở với ngươi; chớ kinh khiếp, vì ta là Ðức Chúa Trời ngươi! Ta sẽ bổ sức cho ngươi; phải, ta sẽ giúp đỡ ngươi, lấy tay hữu công bình ta mà nâng đỡ ngươi.
1Ðức Chúa Trời là nơi nương náu và sức lực của chúng tôi, Ngài sẵn giúp đỡ trong cơn gian truân. 2Vì vậy, chúng tôi chẳng sợ dầu đất bị biến cải, Núi lay động và bị quăng vào lòng biển; 3Dầu nước biển ầm ầm sôi bọt, Và các núi rúng động vì cớ sự chuyển dậy của nó.
Cách hiểu này không khẳng định giấc mơ là một cảnh báo về sự xét xử thần linh theo nghĩa đen. Thay vào đó nó xử lý hình ảnh như một lời thúc đẩy thần học: để xem xét đời sống cá nhân và cộng đoàn dưới ánh của tiêu chuẩn của Thiên Chúa và tìm ăn năn và hòa giải nơi cần thiết.
2) Lời kêu gọi dựa vào sự che chở và hiện diện của Thiên Chúa
Một cách đọc khác thấy hình ảnh khuấy động tâm hồn hướng đến sự lệ thuộc nơi Thiên Chúa. Ngôn ngữ Kinh Thánh về nơi nương náu, chỗ che chở và sự hiện diện gìn giữ của Thiên Chúa an ủi những ai đối diện với thực tế bạo lực và mong manh.
1Người nào ở nơi kín đáo của Ðấng Chí cao, Sẽ được hằng ở dưới bóng của Ðấng Toàn năng. 2Tôi nói về Ðức Giê-hô-va rằng: Ngài là nơi nương náu tôi, và là đồn lũy tôi; Cũng là Ðức Chúa Trời tôi, tôi tin cậy nơi Ngài.
Ta để sự bình an lại cho các ngươi; ta ban sự bình an ta cho các ngươi; ta cho các ngươi sự bình an chẳng phải như thế gian cho. Lòng các ngươi chớ bối rối và đừng sợ hãi.
Cách hiểu như vậy khuyến khích cầu nguyện, dựa vào bình an của Thiên Chúa và tin cậy thực tế — đồng thời tránh bi quan định mệnh hoặc niềm tin rằng nỗi sợ tự thân có quyền lực thuộc linh.
3) Lời mời phục vụ thương xót đối với nạn nhân
Những giấc mơ về tổn hại tập thể cũng có thể hoạt động như một lời gọi đến lòng thương xót. Tân Ước thường xuyên kêu gọi tín hữu chăm sóc thực tế cho những người đau khổ, yêu kẻ thù và tìm phúc lợi cho cộng đồng ngay cả trước bạo lực.
Song ta nói cùng các ngươi rằng: Hãy yêu kẻ thù nghịch, và cầu nguyện cho kẻ bắt bớ các ngươi,
17Chớ lấy ác trả ác cho ai; phải chăm tìm điều thiện trước mặt mọi người. 18Nếu có thể được, thì hãy hết sức mình mà hòa thuận với mọi người. 19Hỡi kẻ rất yêu dấu của tôi ơi, chính mình chớ trả thù ai, nhưng hãy nhường cho cơn thạnh nộ của Ðức Chúa Trời; vì có chép lời Chúa phán rằng: Sự trả thù thuộc về ta, ta sẽ báo ứng. 20Vậy nếu kẻ thù mình có đói, hãy cho ăn; có khát, hãy cho uống; vì làm như vậy, khác nào mình lấy những than lửa đỏ mà chất trên đầu người. 21Ðừng để điều ác thắng mình, nhưng hãy lấy điều thiện thắng điều ác.
Theo quan điểm này, giấc mơ có thể thức tỉnh sự quan tâm mục vụ: Có những cách nào người mơ đang được thúc đẩy để cầu nguyện, quyên góp, phục vụ hoặc vận động cho những người dễ bị tổn thương hay không?
4) Hình ảnh chỉ về xung đột thuộc linh
Các tác giả Kinh Thánh đôi khi dùng ngôn ngữ bạo lực để mô tả cuộc đấu tranh thuộc linh chống lại các thế lực đối nghịch vương quyền của Thiên Chúa. Ngôn ngữ chiến đấu thuộc linh không phải là lời mời để huyền bí hóa, mà là một phạm trù thần học nhận ra cám dỗ, các ý thức hệ ác độc và sự lạm dụng.
10Vả lại, anh em phải làm mạnh dạn trong Chúa, nhờ sức toàn năng của Ngài. 11Hãy mang lấy mọi khí giới của Ðức Chúa Trời, để được đứng vững mà địch cùng mưu kế của ma quỉ. 12Vì chúng ta đánh trận, chẳng phải cùng thịt và huyết, bèn là cùng chủ quyền, cùng thế lực, cùng vua chúa của thế gian mờ tối nầy, cùng các thần dữ ở các miền trên trời vậy. 13Vậy nên, hãy lấy mọi khí giới của Ðức Chúa Trời, hầu cho trong ngày khốn nạn, anh em có thể cự địch lại và khi thắng hơn mọi sự rồi, anh em được đứng vững vàng. 14Vậy, hãy đứng vững, lấy lẽ thật làm dây nịt lưng, mặc lấy giáp bằng sự công bình, 15dùng sự sẵn sàng của Tin Lành bình an mà làm giày dép. 16Lại phải lấy thêm đức tin làm thuẫn, nhờ đó anh em có thể dập tắt được các tên lửa của kẻ dữ. 17Cũng hãy lấy sự cứu chuộc làm mão trụ, và cầm gươm của Ðức Thánh Linh, là lời Ðức Chúa Trời. 18Hãy nhờ Ðức Thánh Linh, thường thường làm đủ mọi thứ cầu nguyện và nài xin. Hãy dùng sự bền đổ trọn vẹn mà tỉnh thức về điều đó, và cầu nguyện cho hết thảy các thánh đồ.
8Hãy tiết độ và tỉnh thức: kẻ thù nghịch anh em là ma quỉ, như sư tử rống, đi rình mò chung quanh anh em, tìm kiếm người nào nó có thể nuốt được. 9Hãy đứng vững trong đức tin mà chống cự nó, vì biết rằng anh em mình ở rải khắp thế gian, cũng đồng chịu hoạn nạn như mình.
Nếu được giải thích theo những dòng này, giấc mơ thúc giục các thực hành thuộc linh kỷ luật: cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, hỗ trợ cộng đoàn và rõ ràng về đạo đức — chứ không phải suy đoán về những tiên tri bí mật.
5) Phản ánh về chấn thương cá nhân hoặc cộng đồng
Trong khi bài viết tập trung vào các khả thể Kinh Thánh và thần học, việc ghi nhận một quan điểm thế tục một cách tối thiểu thì hữu ích. Giấc mơ thường phản chiếu nỗi sợ và chấn thương thực tế, và tiếng nói mục vụ của Kinh Thánh thừa nhận sự mong manh của con người và nhu cầu được chăm sóc, nghỉ ngơi và tư vấn.
Ðừng sợ kẻ giết thân thể mà không giết được linh hồn; nhưng thà sợ Ðấng làm cho mất được linh hồn và thân thể trong địa ngục.
Suy niệm mục vụ và phân định
Khi một Kitô hữu tỉnh dậy sau một giấc mơ như vậy, Kinh Thánh gợi ý một phản ứng có kỷ luật hơn là hoảng loạn. Hãy bắt đầu bằng cầu nguyện, gọi tên nỗi sợ một cách thành thật trước mặt Thiên Chúa. Thử các cách hiểu đối chiếu với Kinh Thánh: cảm nhận về giấc mơ có phù hợp với bản tính được bày tỏ của Thiên Chúa về công lý, xót thương và bình an hay không? Tìm lời khuyên của những tín hữu trưởng thành và, khi cần, sự trợ giúp mục vụ hoặc chuyên môn cho chấn thương hoặc lo âu.
Các bước thực tế bao gồm đọc những phần Kinh Thánh vừa an ủi vừa sửa dạy, tham gia cầu nguyện cộng đoàn, và xin Thiên Chúa cho sự sáng suốt và lòng thương xót đối với những người bị tổn hại bởi bạo lực thực sự. Tránh khẳng định giấc mơ là một lời trực tiếp từ Thiên Chúa hoặc là một tiên tri. Thay vào đó hãy coi nó như chất liệu để suy ngẫm — một trải nghiệm cần được giải thích trong đời sống Hội Thánh dưới quyền uy của Kinh Thánh.
Kết luận
Một giấc mơ về một vụ tấn công khủng bố đặt ra những câu hỏi thần học quan trọng vì nó chạm tới tội, đau khổ, sợ hãi và hy vọng. Kinh Thánh không hoạt động như một quyển từ điển giải mã giấc mơ, nhưng nó cung cấp các phạm trù tượng trưng và thực hành mục vụ giúp tín hữu phân định ý nghĩa: lời kêu gọi ăn năn, nhắc nhớ nơi nương náu của Thiên Chúa, lời mời hành động thương xót và sự nhận biết cuộc đấu tranh thuộc linh. Người Kitô hữu được mời đáp ứng bằng sự khiêm nhường cầu nguyện, suy ngẫm theo hình mẫu Kinh Thánh, phân định cộng đoàn và chăm sóc thực tế thay vì sự chắc chắn hay cảm giác giật gân. Trong tư thế đó, những người trung tín có thể tìm được bình an và mục đích ngay cả giữa những hình ảnh gây phiền muộn.