Giới thiệu
Một giấc mơ về một con tinh tinh có thể thu hút sự chú ý của một tín hữu Cơ Đốc vì nó kết hợp hình ảnh đáng chú ý của một loài động vật gần gũi với con người cùng với tính thân mật cá nhân của một giấc mơ. Hình ảnh như vậy có thể mang theo những cảm xúc mạnh mẽ: thích thú, bứt rứt, tò mò, hoặc bị thuyết phục. Người Cơ Đốc nên nhớ rằng Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giấc mơ cung cấp các nghĩa một dòng cho các biểu tượng. Thay vào đó, Kinh Thánh cung cấp các khung tượng trưng, chủ đề thần học, và các khuôn mẫu mà qua đó tín hữu có thể phân định trong cầu nguyện xem Thiên Chúa có thể đang dạy điều gì qua trải nghiệm. Mọi giải thích nên được dâng lên một cách khiêm nhường, thử nghiệm theo Kinh Thánh, và đem trước cộng đồng cũng như các lãnh đạo tâm linh.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Động vật trong Kinh Thánh hoạt động theo nhiều cách: như một phần của công trình tốt lành của Đức Chúa Trời, như những phép ẩn dụ cho các khía cạnh của hành vi con người, và như những dấu chỉ chỉ về các chân lý đạo đức và tận thế. Khi một giấc mơ có một con vật giống con người—chẳng hạn như một con tinh tinh trong tưởng tượng đương đại—nó gợi lên những câu hỏi thần học về bản chất con người, trật tự được tạo dựng, và hậu quả của sự sa ngã.
Hãy cân nhắc các chủ đề Kinh Thánh thường chi phối hình ảnh động vật: phẩm giá của con người vì được tạo theo hình ảnh Đức Chúa Trời, trách nhiệm chăm sóc tạo vật, sự hư hoại của tạo vật dưới tội lỗi, và sự phục hồi tương lai của muôn vật. Những chủ đề này lặp lại trong Cựu và Tân Ước và có thể cung cấp một khung cho việc giải thích một hình ảnh động vật trong giấc mơ.
26Ðức Chúa Trời phán rằng: Chúng ta hãy làm nên loài người như hình ta và theo tượng ta, đặng quản trị loài cá biển, loài chim trời, loài súc vật, loài côn trùng bò trên mặt đất, và khắp cả đất. 27Ðức Chúa Trời dựng nên loài người như hình Ngài; Ngài dựng nên loài người giống như hình Ðức Chúa Trời; Ngài dựng nên người nam cùng người nữ.
6Chúa ban cho người quyền cai trị công việc tay Chúa làm, Khiến muôn vật phục dưới chơn người: 7Cả loài chiên, loài bò, Ðến đỗi các thú rừng, 8Chim trời và cá biển, Cùng phàm vật gì lội đi các lối biển.
Vì đoàn tàu Ta-rê-si của vua mỗi ba năm một lần vượt biển với đoàn tàu của Hi-ram, đem về vàng, bạc, ngà voi, con khỉ, và con công.
6Bấy giờ muông sói sẽ ở với chiên con, beo nằm với dê con; bò con, sư tử con với bò nuôi mập cùng chung một chỗ, một đứa con trẻ sẽ dắt chúng nó đi. 7Bò cái sẽ ăn với gấu; các con nhỏ chúng nó nằm chung, sư tử ăn cỏ khô như bò. 8Trẻ con đương bú sẽ chơi kề ở rắn hổ mang, trẻ con thôi bú sẽ thò tay vào hang rắn lục. 9Nó chẳng làm hại, chẳng giết ai trong cả núi thánh của ta; vì thế gian sẽ đầy dẫy sự hiểu biết Ðức Giê-hô-va, như các dòng nước che lấp biển.
19Thật thế, muôn vật ước ao, nóng nảy mà trông đợi con cái Ðức Chúa Trời được tỏ ra. 20Vì muôn vật đã bị bắt phục sự hư không, chẳng phải tự ý mình, bèn là bởi cớ Ðấng bắt phục. 21Muôn vật mong rằng mình cũng sẽ được giải cứu khỏi làm tôi sự hư nát, đặng dự phần trong sự tự do vinh hiển của con cái Ðức Chúa Trời. 22Vì chúng ta biết rằng muôn vật đều than thở và chịu khó nhọc cho đến ngày nay;
Giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh trình bày giấc mơ như một trong vài phương cách Thiên Chúa dùng để giao tiếp, cảnh báo, mặc khải, hoặc chuẩn bị dân Ngài—tuy nhiên không phải mọi giấc mơ đều từ Thiên Chúa. Những ví dụ Kinh Thánh then chốt (Giu-se, Đa-ni-ên, Gia-cóp) cho thấy những giấc mơ rõ ràng được ủy nhiệm và giải thích dưới sự thôi thúc thần linh. Nhưng Kinh Thánh cũng ghi lại những giấc mơ dẫn đến bối rối hoặc được dùng bởi những người có lòng không phù hợp với mục đích của Đức Chúa Trời. Do đó tư thế Kinh Thánh đối với giấc mơ là thận trọng: nhận biết rằng Thiên Chúa có thể phán trong giấc mơ, nhưng luôn luôn xét nghiệm và giải thích chúng với sự khiêm nhường, Kinh Thánh, cầu nguyện và lời khuyên khôn ngoan.
Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa.
Những cách giải thích Kinh Thánh có thể có cho giấc mơ
Bên dưới là vài khả thể thần học về cách một hình ảnh tinh tinh có thể được đọc trong một khung trung tâm Kinh Thánh dành cho tín hữu. Đây là các lựa chọn diễn giải, không phải các tuyên bố tiên tri.
1. Tấm gương về hình ảnh của Thiên Chúa: phẩm giá và giới hạn
Nhìn thấy một sinh vật giống chúng ta như vậy có thể mời gọi suy ngẫm về ý nghĩa của việc mang hình ảnh Thiên Chúa. Các nét giống người của tinh tinh có thể nhắc người mơ rằng nhân loại có một vị thế độc nhất trong tạo vật—khả năng tương giao với Thiên Chúa, trách nhiệm đạo đức, và sứ mạng sáng tạo—trong khi cũng nhắc nhở chúng ta về giới hạn của thọ tạo. Hình ảnh có thể mời lòng biết ơn về ân tứ Imago Dei và kêu gọi sống ra các trách nhiệm phát sinh từ đó.
26Ðức Chúa Trời phán rằng: Chúng ta hãy làm nên loài người như hình ta và theo tượng ta, đặng quản trị loài cá biển, loài chim trời, loài súc vật, loài côn trùng bò trên mặt đất, và khắp cả đất. 27Ðức Chúa Trời dựng nên loài người như hình Ngài; Ngài dựng nên loài người giống như hình Ðức Chúa Trời; Ngài dựng nên người nam cùng người nữ.
6Chúa ban cho người quyền cai trị công việc tay Chúa làm, Khiến muôn vật phục dưới chơn người: 7Cả loài chiên, loài bò, Ðến đỗi các thú rừng, 8Chim trời và cá biển, Cùng phàm vật gì lội đi các lối biển.
2. Biểu tượng của sự sa ngã và sự hư hoại của thọ tạo
Một con vật bắt chước hành vi con người cũng có thể ám chỉ sự méo mó của tạo vật sau khi sa ngã. Sự tương tự giữa người và thú có thể làm nổi bật cách tội lỗi đã làm mờ trật tự tốt lành của Đức Chúa Trời, dẫn tới hỗn loạn, bạo lực, hư vô, hoặc mất đi quyền làm chủ đúng đắn. Hình ảnh như vậy có thể nhẹ nhàng kêu gọi người mơ ăn năn về những lĩnh vực nơi phẩm giá con người bị lạm dụng hoặc nơi tạo vật phải chịu khổ vì tội lỗi của con người.
19Thật thế, muôn vật ước ao, nóng nảy mà trông đợi con cái Ðức Chúa Trời được tỏ ra. 20Vì muôn vật đã bị bắt phục sự hư không, chẳng phải tự ý mình, bèn là bởi cớ Ðấng bắt phục. 21Muôn vật mong rằng mình cũng sẽ được giải cứu khỏi làm tôi sự hư nát, đặng dự phần trong sự tự do vinh hiển của con cái Ðức Chúa Trời. 22Vì chúng ta biết rằng muôn vật đều than thở và chịu khó nhọc cho đến ngày nay;
3. Cảnh báo chống lại sự bắt chước thuần túy và giả dối
Tinh tinh đôi khi được biết đến vì khả năng bắt chước. Trong quan điểm Kinh Thánh, việc bắt chước mà không có thay đổi lòng có thể tượng trưng cho sự bắt chước rỗng—hành xử vai diễn mà không có đời sống biến đổi. Vì vậy giấc mơ có thể cảnh báo chống lại sự đạo đức bề ngoài, đạo đức giả, hoặc theo đuổi những khuôn mẫu trông có vẻ Cơ Đốc bên ngoài nhưng thiếu ăn năn và thờ phượng nội tâm. Suy tư thần học hướng tín hữu trở về việc làm môn đồ chân thực và tính liêm chính.
Hãy coi chừng tiên tri giả, là những kẻ mang lốt chiên đến cùng các ngươi, song bề trong thật là muông sói hay cắn xé.
4. Lời thúc giục về quản lý và lòng thương xót đối với tạo vật
Vì động vật là một phần của công trình tốt lành của Đức Chúa Trời, một giấc mơ tập trung vào động vật có thể là lời mời mục vụ để xem xét cách chúng ta chăm sóc thế giới. Kinh Thánh kêu gọi nhân loại canh tác và quản lý tạo vật một cách có trách nhiệm. Một con tinh tinh trong giấc mơ có thể kích thích một cam kết mới về quản lý đầy lòng thương xót, chọn lựa đạo đức, và vận động cho những sinh vật Đức Chúa Trời đã dựng nên.
Giê-hô-va Ðức Chúa Trời đem người ở vào cảnh vườn Ê-đen để trồng và giữ vườn.
5. Dấu hiệu hy vọng cho sự đổi mới
Nếu người mơ cảm thấy sợ hãi hoặc buồn bã liên quan đến hình ảnh, cung cách Kinh Thánh từ tạo dựng đến cứu chuộc mang lại an ủi: Đức Chúa Trời đang làm việc để đổi mới muôn vật. Những hình ảnh về động vật trong các thị kiến tiên tri thường chỉ tới một tương lai nơi tạo vật tham dự vào công việc phục hồi của Đức Chúa Trời. Do đó tinh tinh có thể được hiểu, theo một cách đọc thần học hợp lệ, như một lời nhắc rằng mục đích cứu rỗi của Đức Chúa Trời mở rộng ngay cả đến trật tự tự nhiên.
6Bấy giờ muông sói sẽ ở với chiên con, beo nằm với dê con; bò con, sư tử con với bò nuôi mập cùng chung một chỗ, một đứa con trẻ sẽ dắt chúng nó đi. 7Bò cái sẽ ăn với gấu; các con nhỏ chúng nó nằm chung, sư tử ăn cỏ khô như bò. 8Trẻ con đương bú sẽ chơi kề ở rắn hổ mang, trẻ con thôi bú sẽ thò tay vào hang rắn lục. 9Nó chẳng làm hại, chẳng giết ai trong cả núi thánh của ta; vì thế gian sẽ đầy dẫy sự hiểu biết Ðức Giê-hô-va, như các dòng nước che lấp biển.
Ðoạn, tôi thấy trời mới và đất mới; vì trời thứ nhứt và đất thứ nhứt đã biến đi mất, và biển cũng không còn nữa.
Một ghi chú tâm lý ngắn (tối giản và tách riêng)
Trong khi ý nghĩa thần học là chủ yếu ở đây, các nhà tâm lý học có thể nói giấc mơ xử lý những ấn tượng trong ngày. Góc nhìn thế tục này có thể giúp giải thích vì sao một trải nghiệm gần đây với hình ảnh động vật xuất hiện trong giấc mơ, nhưng nó không nên thay thế cho sự phân định dựa trên Kinh Thánh.
Suy niệm mục vụ và phân định
Khi một tín hữu băn khoăn về một giấc mơ, con đường mục vụ nhấn mạnh sự khiêm nhường, Kinh Thánh, cầu nguyện, và phân định cộng đồng. Các bước thực tiễn bao gồm đem giấc mơ lên trước Đức Chúa Trời trong cầu nguyện, đọc các đoạn liên quan để xem liệu Thánh Linh có soi sáng một mối liên hệ nào không, và thảo luận trải nghiệm với một lãnh đạo Cơ Đốc trưởng thành hoặc trong một nhóm. Thử mọi linh cảm theo các chân lý Kinh Thánh cốt lõi: điều đó có làm vinh hiển Đấng Christ không, dẫn đến ăn năn và yêu thương không, và có phù hợp với Kinh Thánh không? Tránh phản ứng do sợ hãi hoặc giật gân. Đời sống Cơ Đốc đòi hỏi kiên nhẫn, vâng phục bền bỉ, và tin cậy rằng Đức Chúa Trời dùng nhiều phương tiện để dạy dân Ngài.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
5Hãy hết lòng tin cậy Ðức Giê-hô-va, Chớ nương cậy nơi sự thông sáng của con; 6Phàm trong các việc làm của con, khá nhận biết Ngài, Thì Ngài sẽ chỉ dẫn các nẻo của con.
Kết luận
Một con tinh tinh trong giấc mơ có thể gợi lên những câu hỏi thần học phong phú: về ý nghĩa của việc làm người theo hình ảnh Đức Chúa Trời, về sự hư hoại và hy vọng của tạo vật, về nguy cơ của sự bắt chước rỗng, và về ơn gọi của chúng ta trong việc quản lý trật tự được tạo dựng. Kinh Thánh không đưa ra một chìa khóa đơn giản áp dụng cho mọi giấc mơ, nhưng nó cung cấp những danh mục và lời hứa để tín hữu có thể phân định một cách khôn ngoan. Tín hữu được mời giải thích giấc mơ với thái độ khiêm nhường, nộp các cảm xúc cho Kinh Thánh, tìm lời khuyên, và để bất kỳ linh cảm nào dẫn họ đến thờ phượng sâu hơn, ăn năn, và hành động trung tín.