Giới thiệu
Những giấc mơ có nội dung lạm dụng—bị tổn thương, bị đe dọa, hoặc chứng kiến hành vi tàn nhẫn—nhanh chóng thu hút sự chú ý của tín hữu Kitô. Chúng chạm tới những điểm yếu sâu thẳm và đặt ra các câu hỏi về tội lỗi, an toàn, và sự hiện diện của Thiên Chúa. Cần bắt đầu bằng một nguyên tắc làm rõ: Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giấc mơ phát ngôn những ý nghĩa đen chữ cho từng hình ảnh ban đêm. Thay vào đó, Thánh Kinh cung cấp những khung tượng trưng, chủ đề thần học và sự khôn ngoan mục vụ giúp tín hữu diễn giải những giấc mơ phiền muộn bằng thái độ khiêm nhường, phân định và cầu nguyện.
Biểu tượng Kinh Thánh trong Kinh Thánh
Khi Kinh Thánh nói về bạo lực, áp bức và những vết thương, thường thì điều đó vừa mang tính tượng trưng vừa mang tính đen chữ. Những hình ảnh về áp bức và lạm dụng lặp lại trong câu chuyện dân Chúa và được dùng để truyền đạt những chân lý rộng hơn về tội, sự thất bại trong giao ước, và hành động cứu chuộc của Thiên Chúa. Hình tượng lạm dụng thường liên kết với lưu đày và bị giam cầm, tiếng kêu của kẻ yếu thế, cơn giận của Thiên Chúa trước bất công, và lời hứa phục hồi cho những người bị áp bức. Chứng từ Kinh Thánh nhất quán nâng cao hoàn cảnh của góa phụ, trẻ mồ côi, người khách lạ và người nghèo như thước đo lòng trung thành theo giao ước. Cùng lúc đó, Thánh Kinh trình bày Thiên Chúa như nơi nương náu cho kẻ bị áp bức, là người hàn gắn lòng tan vỡ, và là Đấng minh oan cho kẻ bị bất công.
Ðức Giê-hô-va sẽ làm nơi náu ẩn cao cho kẻ bị hà hiếp, Một nơi náu ẩn cao trong thì gian truân.
Ðức Giê-hô-va ở gần những người có lòng đau thương, Và cứu kẻ nào có tâm hồn thống-hối.
1Thần của Chúa Giê-hô-va ngự trên ta; vì Ðức Giê-hô-va đã xức dầu cho ta, đặng giảng tin lành cho kẻ khiêm nhường. Ngài đã sai ta đến đặng rịt những kẻ vỡ lòng, đặng rao cho kẻ phu tù được tự do, kẻ bị cầm tù được ra khỏi ngục; 2đặng rao năm ban ơn của Ðức Giê-hô-va, và ngày báo thù của Ðức Chúa Trời chúng ta; đặng yên ủi mọi kẻ buồn rầu; 3đặng ban mão hoa cho kẻ buồn rầu ở Si-ôn thay vì tro bụi, ban dầu vui mừng thay vì tang chế, ban áo ngợi khen thay vì lòng nặng nề; hầu cho những kẻ ấy được xưng là cây của sự công bình, là cây Ðức Giê-hô-va đã trồng để được vinh hiển.
3Hãy đoán xét kẻ khốn cùng và ngươi mồ côi; Hãy xử công bình cho người buồn rầu và kẻ túng ngặt. 4Khá cứu vớt kẻ khốn cùng và người thiếu thốn, Giải họ khỏi tay kẻ ác.
Hỡi người! Ngài đã tỏ cho ngươi điều gì là thiện; cái điều mà Ðức Giê-hô-va đòi ngươi há chẳng phải là làm sự công bình, ưa sự nhơn từ và bước đi cách khiêm nhường với Ðức Chúa Trời ngươi sao?
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Sự kể chuyện Kinh Thánh bao gồm những giấc mơ và thị kiến như một phần của hoạt động truyền thông của Thiên Chúa. Một số giấc mơ trong Thánh Kinh rõ ràng là phương tiện mặc khải thiêng liêng, trong khi những giấc mơ khác là những trải nghiệm bình thường của con người. Thần học Kitô vì vậy khuyên cả sự mở lòng trước Thánh Linh của Thiên Chúa lẫn sự khiêm nhường trong việc giải thích. Không nên coi giấc mơ như mệnh lệnh tự động hay như lời tiên tri cá nhân chưa được thử nghiệm. Tân Ước thúc giục tín hữu thử thách các giáo huấn và tuyên bố thuộc linh, và truyền thống kêu gọi khuyên nhủ, cầu nguyện, và phân định đặt trên nền tảng Kinh Thánh khi diễn giải những trải nghiệm có vẻ như là mặc khải.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Những cách giải thích Kinh Thánh có thể cho giấc mơ
Dưới đây là vài khả thể thần học về cách một giấc mơ về lạm dụng có thể được đọc trong khung tượng trưng Kinh Thánh. Chúng được đưa ra như các lựa chọn giải thích, không phải là tuyên bố dứt khoát hay dự đoán tương lai.
1) Biểu tượng của áp bức và lời mời kêu gọi công lý
Một cách đọc Kinh Thánh đơn giản hiểu giấc mơ về lạm dụng như tượng trưng cho áp bức—có thể trải nghiệm cá nhân, quan sát trong xã hội, hoặc hiện diện trong đời sống hội thánh. Kinh Thánh thường đóng khung những hình ảnh như thế như những lời buộc tội chống lại các hệ thống làm hại kẻ yếu và như lời mời hành động cụ thể vì công lý. Diễn giải giấc mơ theo hướng này hướng sự chú ý ra bên ngoài: Ai đang bị tổn hại? Những cấu trúc nào tạo điều kiện cho sự tổn hại? Phản ứng Kitô hữu thích hợp bao gồm biện hộ, lòng thương xót, và theo đuổi sự công chính trong đời sống cộng đồng.
Hỡi người! Ngài đã tỏ cho ngươi điều gì là thiện; cái điều mà Ðức Giê-hô-va đòi ngươi há chẳng phải là làm sự công bình, ưa sự nhơn từ và bước đi cách khiêm nhường với Ðức Chúa Trời ngươi sao?
Hãy học làm lành, tìm kiếm sự công bình; hãy đỡ đần kẻ bị hà hiếp, làm công bình cho kẻ mồ côi, binh vực lẽ của người góa bụa.
2) Biểu tượng của ràng buộc thuộc linh hoặc xung đột tâm linh
Một cách đọc thần học khác thấy hình ảnh lạm dụng như biểu tượng của sự nô lệ thuộc linh hoặc chiến trận thuộc linh. Tân Ước nói về những lực lượng thuộc linh tìm cách áp bức sự thăng hoa của con người, và bạo lực văn hóa hay quan hệ có thể được nhìn như một hình thức của sự đổ vỡ đó. Trong quan điểm này, giấc mơ có thể báo hiệu nhu cầu giải cứu thuộc linh, cầu nguyện xin che chở, và dựa vào chiến thắng của Đức Kitô trước các thế lực khiến con người nô lệ. Điểm nhấn là lên các nguồn lực thuộc linh—cầu nguyện, Kinh Thánh, bí tích, và lời chuyển cầu của hội thánh—hơn là làm cảm tính hóa giấc mơ.
Vì chúng ta đánh trận, chẳng phải cùng thịt và huyết, bèn là cùng chủ quyền, cùng thế lực, cùng vua chúa của thế gian mờ tối nầy, cùng các thần dữ ở các miền trên trời vậy.
Nầy, ta đã ban quyền cho các ngươi giày đạp rắn, bò cạp, và mọi quyền của kẻ nghịch dưới chơn; không gì làm hại các ngươi được.
Thần của Chúa Giê-hô-va ngự trên ta; vì Ðức Giê-hô-va đã xức dầu cho ta, đặng giảng tin lành cho kẻ khiêm nhường. Ngài đã sai ta đến đặng rịt những kẻ vỡ lòng, đặng rao cho kẻ phu tù được tự do, kẻ bị cầm tù được ra khỏi ngục;
3) Biểu lộ vết thương và lời mời chữa lành
Lạm dụng trong giấc mơ cũng có thể phản ánh những vết thương thực sự—ký ức, nỗi buồn, xấu hổ, hoặc chấn thương mà tâm hồn chưa mang hết ra ánh sáng. Chủ đề Kinh Thánh về chữa lành và phục hồi rất phù hợp ở đây: Thiên Chúa được mô tả là Đấng băng bó những lòng tan vỡ và đem phục hồi cho kẻ than khóc. Thấy những hình ảnh như vậy vì thế có thể là một lời mời đem nỗi đau trước nhan Chúa, nhận sự chăm sóc mục vụ, và tìm chữa lành thánh thiện trong cộng đồng đức tin.
Chữa lành người có lòng đau thương, Và bó vít của họ.
Hỡi những kẻ mệt mỏi và gánh nặng, hãy đến cùng ta, ta sẽ cho các ngươi được yên nghỉ.
4) Nhắc nhớ trách nhiệm của Hội Thánh đối với người yếu thế
Đôi khi một giấc mơ về lạm dụng vận hành về mặt thần học như một lời triệu tập cho sứ vụ của hội thánh. Kinh Thánh nhiều lần liên kết đức tin thật với việc chăm sóc kẻ bất lực. Nếu một tín hữu mơ thấy lạm dụng, đó có thể là một lời thúc giục rà soát lại các ưu tiên mục vụ địa phương, củng cố việc bảo vệ cho những người sống sót, và vun đắp những cộng đồng nơi tính trách nhiệm và an toàn là chuẩn mực. Cơ chế mục vụ của hội thánh nên đáp ứng bằng cả sự chăm sóc thương cảm lẫn biện pháp bảo vệ thực tế.
Sự tin đạo thanh sạch không vết, trước mặt Ðức Chúa Trời, Cha chúng ta, là thăm viếng kẻ mồ côi, người góa bụa trong cơn khốn khó của nó, và giữ lấy mình cho khỏi sự ô uế của thế gian.
Hãy mang lấy gánh nặng cho nhau, như vậy anh em sẽ làm trọn luật pháp của Ðấng Christ.
5) Dấu hiệu của sự đồng cảm của Đức Kitô với những người khổ đau
Một lăng kính thần học cuối cùng là lăng kính Kitô học. Thánh Kinh mô tả Đấng Messiah là Người quen biết nỗi buồn và đau khổ, người đi vào nỗi đau của con người. Những giấc mơ có nội dung lạm dụng có thể được diễn giải như lời mời tìm sự hiện diện của Đức Kitô giữa cơn khổ, nhớ rằng Thiên Chúa không ở xa sự đau đớn, và đặt niềm tin nơi Đấng Cứu Chuộc chịu đựng cùng và vì những kẻ bị đau khổ.
Người đã bị người ta khinh dể và chán bỏ, từng trải sự buồn bực, biết sự đau ốm, bị khinh như kẻ mà người ta che mặt chẳng thèm xem; chúng ta cũng chẳng coi người ra gì.
Vì chúng ta không có thầy tế lễ thượng phẩm chẳng có thể cảm thương sự yếu đuối chúng ta, bèn có một thầy tế lễ bị thử thách trong mọi việc cũng như chúng ta, song chẳng phạm tội.
Ghi chú thế tục ngắn gọn: những cơn ác mộng lặp đi lặp lại hoặc hình ảnh chấn thương dữ dội cũng có thể có nguyên nhân tâm lý. Tìm kiếm tư vấn Kitô hữu có trình độ là một sự bổ túc chính đáng và thường cần thiết cho sự chăm sóc thuộc linh.
Suy ngẫm và phân định mục vụ
Sự khôn ngoan mục vụ yêu cầu tín hữu đáp lại những giấc mơ phiền muộn bằng thái độ bình tĩnh, cầu nguyện và phân định chứ không phải hoảng loạn. Những bước thực tiễn bao gồm: cầu nguyện xin sự sáng suốt và bình an; đọc những đoạn Kinh Thánh liên quan nhấn mạnh công lý và sự chữa lành của Thiên Chúa; đem vấn đề ra với một mục sư đáng tin cậy hoặc người hướng dẫn tâm linh; và, khi lạm dụng được tiết lộ hoặc bị nghi ngờ trong đời thức, tuân thủ các thủ tục dân sự và quy định của hội đoàn để đảm bảo an toàn và nghĩa vụ pháp lý được thực hiện. Thử nghiệm các cách giải thích trong cộng đồng và nộp các trải nghiệm cá nhân dưới quyền phẩm của Kinh Thánh giúp tránh những cách đọc viển vông hoặc có hại. Nếu giấc mơ khơi dậy ký ức về lạm dụng thực sự, cần trợ giúp mục vụ và chuyên môn ngay lập tức.
Kết luận
Những giấc mơ về lạm dụng chạm đến những thực tại nhân bản sâu sắc—tội lỗi, quyền lực, đau khổ, và khao khát công lý cùng chữa lành. Dù Kinh Thánh không phải là một cẩm nang giấc mơ, ngôn ngữ tượng trưng và chứng từ thần học của nó cung cấp những khung chắc chắn để diễn giải: chú ý đến áp bức, hy vọng giải cứu, lời hứa chữa lành, nhiệm vụ chăm sóc của hội thánh, và sự đồng cảm của Đức Kitô với kẻ đau khổ. Tín hữu được mời đáp lại bằng sự phân định cầu nguyện, thử nghiệm trong cộng đoàn, suy ngẫm được hình thành bởi Kinh Thánh, và những hành động cụ thể của lòng thương xót và bảo vệ. Trong thái độ cân bằng ấy, kẻ tin có thể chuyển từ lo lắng sang hy vọng đặt nền trên mục đích cứu chuộc của Thiên Chúa.